Seder Tehorot · Massechet Ohalot · Perek Yud · Mishná 6 de 7

A panela debaixo da claraboia

אֲרֻבָּה שֶׁהִיא בְתוֹךְ הַבַּיִת וּקְדֵרָה נְתוּנָה תַחְתֶּיהָ
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

Muda o cenário: agora uma panela é colocada no chão, debaixo da claraboia, sem tocar as bordas dela se subisse — a impureza penetra e sobe, penetra e desce; mas elevando a panela um palmo do chão, ela se torna tenda própria, e as regras de dentro e fora se invertem

Uma claraboia que está no meio da casa, e uma panela colocada debaixo dela, de tal modo que, se subisse, suas bordas não tocariam na claraboia: se há impureza debaixo dela, em seu interior ou sobre ela, a impureza penetra e sobe, penetra e desce. Se ela estava elevada da terra um palmo: se há impureza debaixo dela, ou na casa, debaixo dela e a casa ficam impuras; seu interior e seu topo permanecem puros. Se a impureza está em seu interior ou sobre ela, tudo fica impuro.

Esta sexta mishná desloca o foco da claraboia para um novo tipo de vaso colocado sob ela: uma panela assentada no chão, diretamente debaixo da claraboia, mas estreita o bastante para que, mesmo imaginando-a erguida até a altura da claraboia, suas bordas não tocariam nas paredes do vão — ou seja, ela não fecha a claraboia, deixando sempre uma folga ao redor. Nessa condição, colada ao chão, a panela não se comporta como uma tenda independente: se há impureza debaixo dela, dentro dela, ou sobre ela, a impureza simplesmente penetra e sobe, penetra e desce por toda a coluna vertical diante dela, exatamente como se a panela não estivesse ali, pois, sendo um vaso de barro pousado no chão, ela não protege sequer o que está em seu próprio interior daquilo que está diante do azeitona. Mas a mishná então altera as condições: se essa mesma panela estava elevada um palmo do chão, ela deixa de ser um simples objeto e passa a se comportar como uma tenda própria e independente. Nessa nova condição, se há impureza debaixo dela ou na casa, tanto o espaço debaixo dela quanto a casa inteira ficam impuros — pois a panela elevada faz tenda sobre essa impureza, e essa tenda se conecta ao teto da casa —, mas o que está em seu interior e sobre ela permanece puro, protegido pelas próprias paredes da panela erguida, que agora bloqueiam a impureza de baixo como bloquearia qualquer tenda. Por fim, se a impureza está dentro da panela elevada ou sobre ela, tudo fica impuro, pois agora é a própria panela, com a impureza em seu interior ou por cima, que faz tenda sobre a casa inteira.

אֲרֻבָּה שֶׁהִיא בְתוֹךְ הַבַּיִת וּקְדֵרָה נְתוּנָה תַחְתֶּיהָ, שֶׁאִם תַּעֲלֶה, אֵין שִׂפְתוֹתֶיהָ נוֹגְעוֹת בָּאֲרֻבָּה, טֻמְאָה תַחְתֶּיהָ, בְּתוֹכָהּ אוֹ עַל גַּבָּהּ, טֻמְאָה בוֹקַעַת וְעוֹלָה, בּוֹקַעַת וְיוֹרָדֶת. הָיְתָה גְבוֹהָה מִן הָאָרֶץ טֶפַח, טֻמְאָה תַחְתֶּיהָ, אוֹ בַבַּיִת, תַּחְתֶּיהָ וְהַבַּיִת, טָמֵא. תּוֹכָהּ וְגַבָּהּ, טָהוֹר. בְּתוֹכָהּ אוֹ עַל גַּבָּהּ, הַכֹּל טָמֵא:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Ohalot 10:6
שֶׁאִם תַּעֲלֶה וְאֵין שְׂפָתֶיהָ נוֹגְעוֹת בָּאֲרֻבָּה…

“De tal modo que, se subisse, suas bordas não tocariam na claraboia” significa que o vaso está diante da claraboia, sendo esta maior que o corpo da panela, a ponto de calcularmos que, se o vaso subisse sobre uma coluna erguida, sairia pela claraboia sem tocar suas laterais de nenhum modo. E, estando a panela nessa condição, se há impureza em qualquer parte dela, ela impurifica tudo o que está diante dela, apenas — acima ou abaixo —, pois a impureza fica comprimida e não está sob uma única tenda, nem descoberta para o céu, e não se espalha por seus lados, e não aparece como explicamos no assunto de “penetra e sobe”. E se a altura da panela em relação ao chão for de um palmo, e houver impureza debaixo dela, ela já fez tenda sobre a impureza, e toda a casa fica impura. E já se disse a você, neste capítulo, que, estando a impureza debaixo da claraboia, se alguém colocou o pé por cima, misturou a impureza; e tudo o que estiver em seu interior ou sobre ela permanece puro, pois não está sob uma tenda descoberta, por estar diante da claraboia. E se a impureza estava em seu interior ou sobre ela, sendo essa panela elevada um palmo, como mencionamos, tudo permanece puro — ou seja, a casa inteira permanece pura, pois a impureza está diante da claraboia; e da mesma forma, debaixo da panela permanece puro, pois ela é uma tenda por estar elevada um palmo, segundo o que estabelecemos; e apenas fica impuro o que está diante da impureza, até o firmamento.

Bartenura · Ohalot 10:6
אֲרֻבָּה. שֶׁהִיא רוֹאָה אֶת הָאֲוִיר…

Sobre “claraboia”: a que vê o ar livre.

Sobre “e uma panela colocada debaixo dela”: no chão, diante da claraboia; e não é tão larga que, se subisse diante da claraboia, suas bordas tocariam nela, mas sai e entra com folga.

Sobre “a impureza penetra e sobe”: e a casa permanece pura, e tudo o que faz sombra sobre ela, não diante da impureza, permanece puro; mas diante da impureza fica impuro, pois, ainda que um vaso de barro não se contamine pelas costas, aqui, sendo a impureza que penetra também dentro dela, ela também fica impura, mesmo estando a impureza debaixo dela. E tudo o que está na panela fica impuro, mesmo o que não está diante da impureza.

Sobre “debaixo dela e a casa ficam impuras”: pois a panela faz tenda sobre a impureza, por estar elevada um palmo.

Sobre “seu interior e seu topo permanecem puros”: pois a panela bloqueia diante da impureza e salva, à semelhança das paredes de tendas.

Sobre “se a impureza está em seu interior ou sobre ela, tudo fica impuro”: isto é, seu interior, seu topo, debaixo dela e a casa. Pois a impureza que está sobre ela penetra debaixo dela, e, sendo ela elevada um palmo, deixa de salvar, uma vez que a panela está impura.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Massechet Ohalot não possui Guemará no Talmud Bavli — como a maior parte de Seder Tehorot (com exceção de Massechet Nidá), é um tratado de mishnayot puras, sem o debate amoraico que caracteriza a maioria dos demais tratados. Por isso, o comentário de Rashi é omitido nesta e em todas as demais mishnayot deste capítulo.