Seder Kodashim · Massechet Zevachim · Perek Tet · Mishná 2 de 7

O que passou a noite, o impuro, o que saiu

וְאֵלּוּ אִם עָלוּ לֹא יֵרְדוּ
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

Continuando o princípio geral da mishná anterior, esta mishná enumera seis categorias específicas de desqualificação — todas ocorridas já dentro do âmbito da santidade — que, uma vez subidas ao altar, não descem mais. Em seguida, Rabi Yehudá isola três casos ainda mais severos, cuja desqualificação precede a própria entrada no sistema sacrificial, e por isso devem descer mesmo depois de subir; Rabi Shimon discorda e formula o princípio geral que rege toda essa distinção.

A lista dos seis casos que, se subiram, não descem; a exceção de Rabi Yehudá para três casos mais severos; e o princípio de Rabi Shimon — desqualificação ocorrida dentro da santidade versus fora dela.

E estes, se subiram, não descem: o que passou a noite, e o impuro, e o que saiu, e o abatido fora de seu tempo e fora de seu lugar, e o que recebeu seu sangue por mãos desqualificadas e aspergiu seu sangue.A mishná enumera seis casos de desqualificação: a carne ou os eimurim que passaram a noite sem serem queimados; o sacrifício que se tornou impuro; o que saiu dos limites do átrio; o abatido com intenção de comer ou queimar fora do tempo devido (piggul) ou fora do lugar devido; e aquele cujo sangue foi recebido por pessoa desqualificada e ainda assim foi aspergido. Em todos esses casos, a desqualificação ocorreu depois que o sacrifício já havia entrado corretamente no sistema do Templo — e por isso, se a carne ou os eimurim já subiram ao altar, permanecem ali.

Rabi Yehudá diz: o que foi abatido de noite, e o que teve seu sangue derramado, e o que teve seu sangue saído para fora das cortinas — se subiu, desce.Rabi Yehudá acrescenta três casos ainda mais graves, que ele exclui explicitamente da regra anterior: o animal abatido à noite (quando o abate é inválido desde o início), o sangue que foi derramado no chão antes de ser aspergido, e o sangue que saiu para fora do recinto do Tabernáculo (as "cortinas", kela'im) antes da aspersão. Nesses três casos, para Rabi Yehudá, mesmo que a carne já tenha subido ao altar, ela deve descer, pois a desqualificação é anterior e mais radical do que nos seis casos precedentes.

Rabi Shimon diz: não desce, pois Rabi Shimon dizia: tudo cuja desqualificação ocorreu dentro da santidade, a santidade o recebe; se sua desqualificação não ocorreu dentro da santidade, a santidade não o recebe.Rabi Shimon discorda de Rabi Yehudá mesmo quanto a esses três casos e formula o princípio que organiza toda a mishná: o critério decisivo não é a gravidade do defeito, mas o momento em que ele ocorreu. Se o item já havia entrado no âmbito da santidade — por exemplo, um animal que foi validamente consagrado e abatido de dia, mas cujo sangue depois foi derramado — sua desqualificação é "dentro da santidade", e por isso, uma vez subido ao altar, o próprio altar o "recebe" e retifica. Mas se a desqualificação é anterior à entrada no sistema sacrificial — como um animal que nunca poderia ter sido válido, por exemplo abatido à noite — a santidade nunca chegou a recebê-lo propriamente, e por isso o altar não o retifica.

וְאֵלּוּ אִם עָלוּ, לֹא יֵרְדוּ. הַלָּן, וְהַטָּמֵא, וְהַיּוֹצֵא, וְהַנִּשְׁחָט חוּץ לִזְמַנּוֹ, וְחוּץ לִמְקוֹמוֹ, וְשֶׁקִּבְּלוּ פְסוּלִים, וְזָרְקוּ אֶת דָּמוֹ. רַבִּי יְהוּדָה אוֹמֵר, שֶׁנִּשְׁחֲטָה בַלַּיְלָה, וְשֶׁנִּשְׁפַּךְ דָּמָהּ, וְשֶׁיָּצָא דָמָהּ חוּץ לַקְּלָעִים, אִם עָלְתָה, תֵּרֵד. רַבִּי שִׁמְעוֹן אוֹמֵר, לֹא תֵרֵד, שֶׁהָיָה רַבִּי שִׁמְעוֹן אוֹמֵר, כֹּל שֶׁפְּסוּלוֹ בַקֹּדֶשׁ, הַקֹּדֶשׁ מְקַבְּלוֹ. לֹא הָיָה פְסוּלוֹ בַקֹּדֶשׁ, אֵין הַקֹּדֶשׁ מְקַבְּלוֹ:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Zevachim 9:2
רַבִּי יְהוּדָה מֵבִיא רְאָיָה מִמַּה שֶּׁנֶּאֱמַר "הִיא הָעֹלָה" פְּרָט לְנִשְׁחֲטָה בַלַּיְלָה, וְשֶׁנִּשְׁפַּךְ דָּמָהּ, וְשֶׁיָּצָא דָּמָהּ חוּץ לַקְּלָעִים, שֶׁאִם עָלְתָה תֵּרֵד. רַבִּי שִׁמְעוֹן מֵבִיא רְאָיָה מִמַּה שֶּׁנֶּאֱמַר "זֹאת תּוֹרַת הָעֹלָה", תּוֹרָה אַחַת לְכָל הָעוֹלִין, שֶׁאִם עָלוּ לֹא יֵרְדוּ. וּמַה שֶּׁאָמַר "הַלָּן", רְצוֹנוֹ לוֹמַר דָּם הַלָּן וּבָשָׂר הַלָּן. וַהֲלָכָה כְּרַבִּי יְהוּדָה.

Rambam explica a base bíblica das duas posições: Rabi Yehudá traz prova da palavra restritiva "ela" no versículo "ela é a oferenda queimada", que exclui os três casos mais graves — abatido de noite, sangue derramado, sangue saído para fora das cortinas — determinando que, se ainda assim subiram ao altar, devem descer. Rabi Shimon, por sua vez, traz prova da expressão "esta é a lei da oferenda queimada", entendendo que há uma única lei para todas as oferendas queimadas: se subiram, não descem, sem exceção. Rambam esclarece ainda que "o que passou a noite" refere-se tanto ao sangue quanto à carne que permaneceram sem aplicação ou queima durante a noite. Conclui que a halachá segue Rabi Yehudá.

Bartenura · Zevachim 9:2
הַלָּן. בֵּין דָּם בֵּין אֵימוּרִים שֶׁלָּנוּ לַיְלָה חוּץ לַמִּזְבֵּחַ. רַבִּי יְהוּדָה אוֹמֵר שֶׁנִּשְׁחֲטָה בַלַּיְלָה כוּ' אִם עָלְתָה תֵּרֵד. דִּכְתִיב "זֹאת תּוֹרַת הָעֹלָה", "הִיא הָעֹלָה", "זֹאת הִיא הָעֹלָה", הֲרֵי כָאן שְׁלֹשָׁה מִעוּטִים, מִעֵט נִשְׁחֲטָה בַלַּיְלָה וְשֶׁנִּשְׁפַּךְ דָּמָהּ וְשֶׁיָּצָא דָּמָהּ חוּץ לַקְּלָעִים, שֶׁאִם עָלְתָה תֵּרֵד. רַבִּי שִׁמְעוֹן אוֹמֵר לֹא תֵרֵד. דְּדָרִישׁ "זֹאת תּוֹרַת הָעֹלָה", תּוֹרָה אַחַת לְכָל הָעוֹלִים, שֶׁאִם עָלוּ לֹא יֵרְדוּ. וַהֲלָכָה כְּרַבִּי יְהוּדָה.

Bartenura esclarece que "o que passou a noite" abrange tanto o sangue quanto os eimurim que permaneceram fora do altar durante a noite. Detalha a base textual de Rabi Yehudá: das três expressões aparentemente redundantes no versículo — "esta é a lei", "ela é a oferenda", "esta é ela a oferenda" — derivam-se três exclusões específicas, correspondentes aos três casos mais graves. Rabi Shimon, em contraste, lê a mesma expressão "esta é a lei da oferenda queimada" como estabelecendo uma lei única e uniforme para todas as oferendas queimadas, sem exceções. Conclui que a halachá segue Rabi Yehudá.

Perush — os Mefarshim · פֵּרוּשׁ הַמְּפָרְשִׁים

Rashi רש״י
Zevachim 84a, sobre a Guemará desta mishná
מַתְנִי' הַלָּן — בֵּין דָּם בֵּין אֵימוּרִים: רַבִּי יְהוּדָה אוֹמֵר כוּ' — בְּהָנָךְ תְּלָתָא פָּלֵיג וּמוֹדֵי בִּשְׁאָרָא, וְטַעְמָא יָלֵיף בַּגְּמָרָא: שֶׁהָיָה פְּסוּלוֹ בַקֹּדֶשׁ — מִשֶּׁבָּאת לָעֲזָרָה נִפְסְלָה: כֹּל שֶׁפְּסוּלוֹ בַקֹּדֶשׁ כוּ' — בַּגְּמָרָא יָלֵיף טַעְמָא.

Rashi esclarece que "o que passou a noite" inclui tanto o sangue quanto os eimurim. Observa que Rabi Yehudá discorda dos Sábios apenas quanto a esses três casos específicos — abatido de noite, sangue derramado, sangue saído das cortinas — concordando com o restante da lista, e que sua razão é desenvolvida na Guemará. Sobre o princípio de Rabi Shimon, explica que "sua desqualificação ocorreu dentro da santidade" significa que o item já havia chegado válido ao átrio antes de ser desqualificado — e que a fundamentação completa desse princípio também é desenvolvida na Guemará.