Seder Kodashim · Massechet Bechorot · Perek Zayin · Mishná 2 de 7

O careca, e o giben: as sobrancelhas e a coluna

הַקֵּרֵחַ, פָּסוּל
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

O careca: definição pela ausência de uma faixa contínua de cabelo

O careca é desqualificado. Quem é o careca? Todo aquele que não tem uma faixa de cabelo contornando de orelha a orelha. Mas se a tem, eis que este é apto.

— A mishná define tecnicamente a calvície que desqualifica: não a simples ausência de cabelo no alto da cabeça, mas a falta de uma faixa contínua de cabelo que contorne a cabeça de uma orelha à outra, passando pela nuca. Havendo essa faixa — ainda que o topo da cabeça esteja completamente calvo — o sacerdote é apto para o serviço, pois, segundo a Guemará, essa calvície na parte de trás é vista como mais elegante do que tê-la apenas espalhada por toda a cabeça com uma faixa no meio.

הַקֵּרֵחַ, פָּסוּל. אֵיזֶהוּ קֵרֵחַ, כֹּל שֶׁאֵין לוֹ שִׁטָּה שֶׁל שֵׂעָר מַקֶּפֶת מֵאֹזֶן לְאֹזֶן. וְאִם יֵשׁ לוֹ, הֲרֵי זֶה כָּשֵׁר.
O giben bíblico: três definições tanaíticas para as sobrancelhas e as costas

Aquele que não tem sobrancelhas, ou que tem apenas uma sobrancelha — este é o giben mencionado na Torá. Rabi Dosa diz: todo aquele cujas sobrancelhas são caídas. Rabi Chanina ben Antigonos diz: todo aquele que tem duas costas e duas colunas.

— O termo bíblico giben (Vayikrá 21:20) recebe três explicações tanaíticas distintas, todas reconhecendo-o como mácula, mas discordando sobre a qual condição exatamente ele se refere: o tana anônimo o identifica com a ausência total de sobrancelhas, ou com apenas uma sobrancelha única sobre os dois olhos; Rabi Dosa o identifica com sobrancelhas compridas que caem e cobrem os olhos; e Rabi Chanina ben Antigonos, com uma coluna vertebral tão torta que parece formar duas colunas e duas costas. Todos concordam que cada uma dessas três condições é, por si só, uma mácula desqualificante — a disputa é apenas sobre qual delas a Torá quis designar especificamente pelo nome giben.

אֵין לוֹ גְבִּינִים, אֵין לוֹ אֶלָּא גְבִין אֶחָד, הוּא גִבֵּן הָאָמוּר בַּתּוֹרָה. רַבִּי דוֹסָא אוֹמֵר, כֹּל שֶׁגְּבִּינָיו שׁוֹכְבִין. רַבִּי חֲנִינָא בֶן אַנְטִיגְנוֹס אוֹמֵר, כֹּל שֶׁיֵּשׁ לוֹ שְׁנֵי גַבִּים וּשְׁתֵּי שִׁדְרָאוֹת:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Bechorot 7:2
הקרח פסול איזה הוא קרח כל שאין לו שטה כו': אין לו גבינים אין לו אלא גבין אחד הוא גבן כו': הקרח ידוע, ומה שאמר ואם יש לו כשר, על מנת שתהא שטה של שער מאחורי הראש מצד העורף, ושתהא מאזן לאזן. וגבינין, גבות העין. גביניו שוכבין הוא שיהא שער גביניו רב עד שהוא מגיע אל עפעפי עיניו. וענין שני גבין שיהא גבו חלוק כאילו היו שתי גבין... ואין ר' דוסא ותנא קמא ור' חנינא בן אנטיגנוס חולקין אם אלו מומין או אינן מומין, רק הכל מודים שהן מומין, אבל מחלוקתם שאלו הג' מומין הוא גבן האמור בתורה:

Rambam esclarece que a validade do sacerdote depende da faixa de cabelo estar atrás, junto à nuca, contornando de orelha a orelha, e não na frente. Define gvinin como as sobrancelhas, e explica que a versão de Rabi Dosa se refere a pelos das sobrancelhas tão compridos que alcançam as pálpebras. Enfatiza o ponto central da disputa: os três tanaítas não discordam sobre se essas três condições são máculas — todos concordam que são — discordam apenas sobre qual delas a Torá chamou especificamente de giben.

Bartenura · Bechorot 7:2
וְאִם יֶשׁ לוֹ הֲרֵי זֶה כָשֵׁר. וְהוּא שֶׁתִּהְיֶה שִׁטַּת הַשֵּׂעָר הַמַּקֶּפֶת מֵאֹזֶן לְאֹזֶן מֵאֲחוֹרָיו, וְלֹא לְפָנָיו, דִּטְפֵי הָוֵי נוֹי כְּשֶׁיֵּשׁ לוֹ לַאֲחוֹרָיו וְלֹא לְפָנָיו יוֹתֵר מִכְּשֶׁיֵּשׁ לוֹ סְבִיב כָּל הָרֹאשׁ וּבָאֶמְצַע קֵרֵחַ: גְּבִינִים. גַּבּוֹת הָעַיִן: שֶׁגְּבִינָיו שׁוֹכְבִים. שֶׁשַּׂעֲרוֹת גְּבִינָיו אֲרֻכִּים וּמֻטָּלִים עַל עֵינָיו: מִי שֶׁיֵּשׁ לוֹ שְׁנֵי גַבִּים וּשְׁתֵּי שִׁדְרָאוֹת. לֹא שֶׁיֵּשׁ לוֹ שְׁנֵי גַּבִּים מַמָּשׁ, דְּהַהוּא לֹא חָיֵי, אֶלָּא כְגוֹן שֶׁשִּׁדְרָתוֹ עֲקֻמָּה וּמֵחֲזֵי כְגַבִּין וְשִׁדְרָאוֹת הַרְבֵּה:

Bartenura precisa que a faixa de cabelo válida deve estar atrás da cabeça, não na frente, pois é mais elegante ter cabelo apenas atrás do que tê-lo em torno de toda a cabeça com um vazio calvo no meio. Explica gvinin como as sobrancelhas, e esclarece que ninguém sobrevive fisicamente com duas colunas vertebrais literais: trata-se de uma coluna tão torta que aparenta ser várias colunas e costas.

Perush — os Mefarshim · פֵּרוּשׁ הַמְּפָרְשִׁים

Rashi רַשִׁ"י
Sobre a Guemará, Bechorot 43b
מַתְנִי' גְּבִינִים — שׁוֹרְצִיל"ש (sobrancelhas): שֶׁגְּבִינָיו שׁוֹכְבִין — שֶׁשְּׂעָרוֹת גְּבִינָיו גְּדוֹלִים וּמֻטָּלִין עַל פָּנָיו: זֶהוּ מִדְרָשׁ אוֹ גִבֵּן — וְהָכִי קָאָמַר, זֶהוּ אוֹ גִבֵּן הָאָמוּר בַּתּוֹרָה (ויקרא כא), וְרַבִּי דּוֹסָא פְּלִיג עֲלֵיהּ וְלֹא דָּרֵישׁ אוֹ:

Rashi traduz gvinin ao vernáculo medieval como as sobrancelhas, e explica que sobrancelhas caídas são aquelas cujos pelos, grandes demais, ficam pendurados sobre o rosto. Observa que a leitura midráshica do versículo depende da palavra “ou” (giben ou daq): o tana anônimo lê essa partícula como incluindo tanto a falta total de sobrancelhas quanto a sobrancelha única, ao passo que Rabi Dosa não faz essa leitura expansiva a partir do “ou”.

Rashi רַשִׁ"י
Sobre a Guemará, Bechorot 43a — os termos da cabeça
לְאַכְלָא — לְכִסּוּי שֶׁל חָבִית מִלְּמַעְלָה, שֶׁחַד מִלְּמַעְלָה וְרָחָב מִלְּמַטָּה: לְגַדְגְּלִידָא דְּלִפְתָּא — לְרֹאשׁ הַלֶּפֶת, שֶׁרֹאשָׁהּ רָחָב וְהוֹלֶכֶת וְכָלָה לְמַטָּה: לְמַקְבָא — לְקַרְדֹּם שֶׁעׇרְפּוֹ עָגֹל וְקָצָר בְּרֹחַב: שָׁקוּט מִלְּפָנָיו — שֶׁרֹאשׁוֹ מְשֻׁפָּע מִלְּפָנָיו בַּאֲלַכְסוֹן: שְׁקִיל פִּיסָא — שֶׁנִּרְאֶה כְּמִי שֶׁנִּטַּל מִמֶּנּוּ חֲתִיכָה:

Na sugia sobre o versículo anterior, Rashi detalha as imagens por trás de cada termo: o cilon comparado à akhlá, a tampa de barril estreita em cima e larga embaixo; o laftan ao topo do nabo, largo e afunilando para baixo; o macavan a um machado de nuca curta e arredondada; e o shekifás a alguém de quem se cortou literalmente um pedaço da cabeça.