Seder Kodashim · Massechet Menachot · Perek Yud-Bet · Mishná 1 de 5

Oferendas e libações contaminadas: resgate antes e depois de consagradas no vaso

הַמְּנָחוֹת וְהַנְּסָכִים שֶׁנִּטְמְאוּ עַד שֶׁלֹּא קִדְּשָׁן בַּכְּלִי, יֶשׁ לָהֶן פִּדְיוֹן
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

Abrindo o Perek Yud-Bet, esta mishná estabelece a fronteira entre a santidade de valor monetário e a santidade corpórea nas oferendas de farinha e nas libações: antes de consagradas no vaso de serviço, se ficam impuras, podem ser resgatadas; depois, não. E lista quatro categorias consagradas que nunca têm resgate, mesmo antes de servidas no vaso.

Farinha e vinho: resgate depende do momento da consagração no vaso

As oferendas de farinha e as libações que se contaminaram, antes de as consagrar no vaso, têm resgate. A partir do momento em que foram consagradas no vaso, não têm resgate. — Antes de a farinha ser colocada no vaso de serviço para a retirada do punhado, e antes de o vinho ser vertido no vaso da libação, ambos possuem apenas santidade de valor monetário: se ficam impuros nessa fase, podem ser resgatados, e a sua santidade se transfere ao dinheiro do resgate. Mas, uma vez consagrados no vaso, adquirem santidade corpórea própria, e se depois se contaminam, já não há resgate possível — devem ser queimados, como qualquer oferenda que ficou impura.

הַמְּנָחוֹת וְהַנְּסָכִים שֶׁנִּטְמְאוּ עַד שֶׁלֹּא קִדְּשָׁן בַּכְּלִי, יֶשׁ לָהֶן פִּדְיוֹן. מִשֶּׁקָּדְשׁוּ בַכְּלִי, אֵין לָהֶם פִּדְיוֹן.
Aves, lenha, incenso e utensílios: nunca há resgate

As aves, a lenha, o incenso e os utensílios de serviço não têm resgate, pois isso não foi dito senão a respeito de um animal. — Diferentemente da farinha e do vinho, estas quatro categorias já possuem santidade corpórea desde o início, antes mesmo de qualquer consagração num vaso; por isso, se se contaminam, nunca podem ser resgatadas. A Torá menciona resgate apenas a respeito de um animal consagrado que desenvolveu um defeito físico (Levítico 27), e esse princípio não se estende a nenhuma outra categoria de coisas consagradas ao altar.

הָעוֹפוֹת וְהָעֵצִים וְהַלְּבוֹנָה וּכְלֵי שָׁרֵת, אֵין לָהֶם פִּדְיוֹן, שֶׁלֹּא נֶאֱמַר אֶלָּא בְּהֵמָה:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Menachot 12:1
המנחות והנסכים שנטמאו עד שלא כו': אמר רחמנא ואם כל בהמה [טמאה] אשר [לא] יקריבו ממנו קרבן וגו' וצוה לפדותה ואמר שהפסוק הזה אינו אלא בבעלי מומין שיפדו ראיה על זה מה שנא' לא יקריבו ממנו קרבן שאלמלי נתכוון לבהמה טמאה בידוע שאינה נקרבת וכבר בא הכתוב באותה פרשה ר"ל פרשת ערכין על פדיון בהמה טמאה שנא' ואם בבהמה הטמאה ופדה בערכך ולפי שקרא השם בעל מום בפסוק הזה טמא והתיר פדיונו אפשר שיעלה בדעתנו שפודין ג"כ מה שנטמא מן המנחות והנסכים לפיכך הודיענו שאין מותר שלא נאמר פסוק זה אלא על הבהמה בלבד כשתהא בעלת מום כמו שאמרנו וממה שאמר שהיא נפדית אם נטמאה קודם שנתנה בכלי שרת תבין שאין מותר לפדותן כשאינן טמאין ואפי' קודם שיתקדשו בכלי שרת:

Rambam explica que a Torá diz “e se qualquer animal impuro do qual não se oferece oferenda...”, ordenando seu resgate, e que este versículo se refere apenas a animais com defeito que devem ser resgatados — pois, se se referisse a um animal literalmente impuro, é sabido que este nunca é oferecido; e já a própria seção de Arachin trata do resgate de um animal impuro, dizendo “e se for um animal impuro, será resgatado segundo tua avaliação”. E como a Torá chamou de “impuro” o animal com defeito, nesse versículo, e permitiu seu resgate, poderíamos pensar que também se resgata o que ficou impuro entre as oferendas de farinha e as libações; por isso a mishná nos ensina que isso não é permitido, pois esse versículo se refere apenas ao animal, quando tem defeito, como dissemos. E do fato de dizer que a oferenda é resgatada se ficou impura antes de ser posta no vaso de serviço, compreende-se que não é permitido resgatá-la quando não está impura, mesmo antes de consagrada no vaso.

Bartenura · Menachot 12:1
הַמְּנָחוֹת וְהַנְּסָכִים. עַד שֶׁלֹּא קָדְשׁוּ בַּכְּלִי. אֵינָן קְדוֹשִׁים קְדֻשַּׁת הַגּוּף, אֶלָּא קְדֻשַּׁת דָּמִים, שֶׁצָּרִיךְ לִפְדּוֹתָן וְהַדָּמִים קְדוֹשִׁים. וְדַוְקָא כְּשֶׁנִּטְמְאוּ יֵשׁ לָהֶן פִּדְיוֹן אִם לֹא קָדְשׁוּ בַּכְּלִי, אֲבָל לֹא נִטְמְאוּ, אַף עַל פִּי שֶׁלֹּא קָדְשׁוּ בַּכְּלִי אֵין פּוֹדִים אוֹתָן:
הָעוֹפוֹת וְהָעֵצִים וְהַלְּבוֹנָה וּכְלֵי שָׁרֵת. שֶׁנִּטְמְאוּ: אֵין לָהֶם פִּדְיוֹן. שֶׁלֹּא נֶאֱמַר פִּדְיוֹן בִּקְדֻשַּׁת הַגּוּף אֶלָּא בִּבְהֵמָה בַּעֲלַת מוּם, דִּכְתִיב (ויקרא כז) וְאִם כָּל בְּהֵמָה טְמֵאָה, אֲשֶׁר לֹא יַקְרִיבוּ מִמֶּנָּה קָרְבָּן לַה', וְהֶעֱרִיךְ הַכֹּהֵן אֹתָהּ וְכוּ'. וּבְבַעֲלֵי מוּמִים שֶׁנִּפְדּוּ הַכָּתוּב מְדַבֵּר, דְּאִי בִּבְהֵמָה טְמֵאָה מַמָּשׁ, כְּשֶׁהוּא אוֹמֵר (שם) וְאִם בַּבְּהֵמָה הַטְּמֵאָה וּפָדָה בְּעֶרְכְּךָ, הֲרֵי בְּהֵמָה טְמֵאָה אֲמוּרָה. וְאַשְׁמוֹעִינַן בְּמַתְנִיתִין דְּאַף עַל גַּב דְּאַשְׁכְּחַן בְּקָדוֹשׁ קְדֻשַּׁת הַגּוּף וְנָפַל בֵּיהּ מוּמָא דְּמִפְרִיק, הָעוֹפוֹת וְהָעֵצִים וְהַלְּבוֹנָה וּכְלֵי שָׁרֵת דְּקַדְּשֵׁי קְדֻשַּׁת הַגּוּף וְנִטְמְאוּ לֹא מִפְרְקֵי:

Bartenura explica: “as oferendas de farinha e as libações” — antes de consagradas no vaso, não possuem santidade corpórea, mas apenas santidade de valor, pois é preciso resgatá-las, e é o dinheiro do resgate que se torna sagrado. E somente quando se contaminam há resgate, se ainda não foram consagradas no vaso; mas se não se contaminaram, mesmo sem ainda consagradas no vaso, não se resgatam. “As aves, a lenha, o incenso e os utensílios de serviço” que se contaminaram — “não têm resgate”, pois resgate em relação a santidade corpórea só foi dito a respeito de um animal com defeito, como está escrito: “e se for um animal impuro, do qual não se oferece oferenda ao Eterno, o sacerdote o avaliará...” — e a Escritura fala de animais com defeito que foram resgatados, pois, se se referisse a um animal literalmente impuro, quando diz “e se for o animal impuro, será resgatado segundo tua avaliação”, já o animal impuro estaria mencionado. E a mishná nos ensina que, embora encontremos que algo consagrado com santidade corpórea que desenvolveu um defeito se resgata, as aves, a lenha, o incenso e os utensílios de serviço, que possuem santidade corpórea, quando se contaminam não se resgatam.

Perush — os Mefarshim · פֵּרוּשׁ הַמְּפָרְשִׁים

Rashi רש״י
Menachot 100b:9-10, sobre a mishná
מתני' המנחות והנסכים עד שלא קדשו בכלי - לא קדשו קדושת הגוף אלא קדושת דמים שצריך לפדותן והדמים קדושים:
והעופות והעצים והלבונה וכלי שרת שנטמאו אין להם פדיון - שלא נאמר פדיון בקדושת הגוף אלא בבהמה בעלת מום כדמפרש בגמרא:

Rashi explica: “as oferendas de farinha e as libações, antes de consagradas no vaso” — ainda não adquiriram santidade corpórea, mas apenas santidade de valor, pois é preciso resgatá-las, e é o dinheiro que se torna sagrado. “E as aves, a lenha, o incenso e os utensílios de serviço que se contaminaram não têm resgate” — pois resgate em relação à santidade corpórea só foi dito a respeito de um animal com defeito, como se explica na Guemará.