Seder Nashim · Massechet Nazir · Perek Vav · Mishná 7 de 11

A tosquia da pureza: sobre qual sacrifício o nazireu tosquia

תִּגְלַחַת הַטָּהֳרָה כֵּיצַד
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

A mishná passa a detalhar o procedimento da tosquia final do nazireado — a tosquia de pureza, realizada ao término bem-sucedido do voto —, especificando os três sacrifícios trazidos e a divergência entre Rabi Yehudá e Rabi Elazar sobre sobre qual deles a tosquia deveria ocorrer.

Como é a tosquia da pureza? Ele trazia três animais, uma oferenda pelo pecado, uma oferenda de ascensão, e uma oferenda de paz, e abatia a de paz, e tosquiava sobre ela — palavras de Rabi Yehudá. Rabi Elazar diz: não tosquiava senão sobre a oferenda pelo pecado, pois a oferenda pelo pecado precede em todo lugar. E se tosquiou sobre uma das três, cumpriu sua obrigação.Ao completar com sucesso o período de nazireado, sem qualquer interrupção por impureza, o nazireu traz três animais distintos ao Templo: um para oferenda pelo pecado, um para oferenda de ascensão totalmente consumida no altar, e um para oferenda de paz, cuja carne é parcialmente consumida pelo próprio ofertante. Rabi Yehudá sustenta que o abate específico sobre o qual a tosquia deve ocorrer é o da oferenda de paz. Rabi Elazar discorda, aplicando o princípio geral segundo o qual a oferenda pelo pecado sempre tem precedência sobre as demais em todo procedimento sacrificial, e conclui que é sobre ela que a tosquia deve ocorrer. Ambos concordam, porém, que, se a tosquia ocorreu sobre qualquer uma das três oferendas, o nazireu cumpriu sua obrigação de qualquer forma.

תִּגְלַחַת הַטָּהֳרָה כֵּיצַד, הָיָה מֵבִיא שָׁלשׁ בְּהֵמוֹת, חַטָּאת עוֹלָה וּשְׁלָמִים, וְשׁוֹחֵט אֶת הַשְּׁלָמִים, וּמְגַלֵּחַ עֲלֵיהֶם, דִּבְרֵי רַבִּי יְהוּדָה. רַבִּי אֶלְעָזָר אוֹמֵר, לֹא הָיָה מְגַלֵּחַ אֶלָּא עַל הַחַטָּאת, שֶׁהַחַטָּאת קוֹדֶמֶת בְּכָל מָקוֹם. וְאִם גִּלַּח עַל אַחַת מִשְּׁלָשְׁתָּן, יָצָא:

Fonte na Torá · מָקוֹר בַּתּוֹרָה

O versículo que institui a tosquia final do nazireado a associa expressamente à entrada do sacrifício de paz.

Bemidbar (Números) 6:18
וְגִלַּח הַנָּזִיר פֶּתַח אֹהֶל מוֹעֵד אֶת רֹאשׁ נִזְרוֹ
E o nazireu tosquiará, à entrada da tenda do encontro, a cabeça de seu nazireado.

Rabi Yehudá lê a expressão "à entrada da tenda do encontro" como referência ao versículo paralelo sobre a oferenda de paz, que também é abatida "à entrada da tenda do encontro", vinculando textualmente a tosquia a esse sacrifício específico; Rabi Elazar, por sua vez, prefere aplicar o princípio geral de precedência da oferenda pelo pecado, deixando a expressão bíblica como indicação apenas de local, não de sacrifício específico.

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam decide a halachá entre as duas posições e explica o significado de tosquiar sobre um sacrifício.

Rambam · Perush HaMishná, Nazir 6:7
ענין מגלח עליהן שתהיה תגלחתו אחר שחיטתן. והלכה כרבי יהודה

Rambam esclarece que a expressão "tosquiar sobre" um sacrifício significa que o ato da tosquia ocorre depois do abate daquele animal específico, e não simultaneamente a ele. E decide a halachá como Rabi Yehudá, que a tosquia ocorre sobre a oferenda de paz — ainda que, na prática, quem tosquiar sobre qualquer uma das três oferendas, como a própria mishná conclui, cumpra sua obrigação de qualquer forma.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Perush de Rashi, Rambam e Bartenura.

Rashi · רש״י
Nazir 45a, s.v. מתני' שהחטאת קודמת בכל מקום
מַתְנִיתִין שֶׁהַחַטָּאת קוֹדֶמֶת בְּכָל מָקוֹם - כִּדְכְתִיב וְהִקְרִיב אֶת אֲשֶׁר לַחַטָּאת רִאשׁוֹנָה

Rashi traz a fonte textual do princípio geral invocado por Rabi Elazar: o versículo sobre a ordem dos sacrifícios especifica explicitamente que a oferenda pelo pecado é trazida em primeiro lugar, fundamento que Rabi Elazar aplica também à tosquia do nazireu.

Rambam · פירוש המשנה
Perush HaMishná, Nazir 6:7
תגלחת הטהרה כיצד היה מביא כו': ענין מגלח עליהן שתהיה תגלחתו אחר שחיטתן

Como citado acima em Halachot, Rambam confirma que a halachá segue Rabi Yehudá, e que a controvérsia entre as duas opiniões se resolve, na prática, sem grande consequência, já que a própria mishná reconhece que tosquiar sobre qualquer uma das três oferendas é suficiente para cumprir a obrigação.

Bartenura · רע״ב
Nazir 6:7
שָׁחַט אֶת הַשְּׁלָמִים וּמְגַלֵּחַ עֲלֵיהֶם. דִּכְתִיב בַּנָּזִיר וְגִלַּח אֶת רֹאשׁוֹ פֶּתַח אֹהֶל מוֹעֵד, וּמְפָרְשִׁינַן לִקְרָא הָכִי, וְגִלַּח אֶת רֹאשׁוֹ עַל זֶבַח שֶׁכָּתוּב בּוֹ פֶּתַח אֹהֶל מוֹעֵד, דְּהַיְנוּ שְׁלָמִים

Bartenura explica a leitura textual de Rabi Yehudá: como a expressão "à entrada da tenda do encontro" também aparece na passagem sobre a oferenda de paz, a Guemará interpreta o versículo do nazireu como referindo-se especificamente a esse sacrifício — daí a conclusão de que é sobre a oferenda de paz que a tosquia deve ocorrer, posição que a halachá adota.