Seder Tehorot · Massechet Ohalot · Perek Hei · Mishná 2 de 7

A clarabóia e a panela perfurada

אֲרֻבָּה שֶׁבֵּין הַבַּיִת לָעֲלִיָּה
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

Passa da parede do forno para o teto da casa: a clarabóia (arubá) entre a casa e o sótão, com uma panela de barro colocada sobre ela e perfurada com um furo capaz de admitir líquido, e as mesmas três posições de Bet Shamai, Bet Hilel e Rabi Akiva sobre o alcance da impureza

Uma clarabóia entre a casa e o sótão, com uma panela colocada sobre ela e perfurada com [furo] capaz de admitir líquido: Bet Shamai diz: tudo é impuro. E Bet Hilel diz: a panela é impura, e o sótão é puro. Rabi Akiva diz: também a panela é pura.

A segunda mishná do capítulo desloca o cenário do forno para o teto da casa: a arubá, uma abertura semelhante a uma clarabóia no teto que separa o andar térreo do sótão. Sobre essa abertura foi colocada uma panela de barro, mas perfurada por um furo de tamanho suficiente para deixar passar líquido — o que a torna incapaz, segundo a regra geral, de servir como tampa hermética. Novamente as três opiniões se dividem: Bet Shamai considera que, como a panela está perfurada, a impureza que sobe da casa passa por ela sem obstáculo e contamina também o sótão inteiro. Bet Hilel discorda quanto ao sótão: para eles, a impureza que sobe pela arubá contamina a panela — pois um vaso de barro não protege contra a impureza que vem por baixo dele —, mas não ultrapassa a própria abertura de um palmo da arubá para chegar ao sótão, que permanece puro. Rabi Akiva purifica também a panela, pois entende que, mesmo perfurada, ela continua a interpor-se como um vaso íntegro para este efeito. A halachá segue Bet Hilel.

אֲרֻבָּה שֶׁבֵּין הַבַּיִת לָעֲלִיָּה, וּקְדֵרָה נְתוּנָה עָלֶיהָ וּנְקוּבָה בְכוֹנֵס מַשְׁקֶה, בֵּית שַׁמַּאי אוֹמְרִים, הַכֹּל טָמֵא. וּבֵית הִלֵּל אוֹמְרִים, הַקְּדֵרָה טְמֵאָה, וַעֲלִיָּה טְהוֹרָה. רַבִּי עֲקִיבָא אוֹמֵר, אַף הַקְּדֵרָה טְהוֹרָה:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Ohalot 5:2
כְּבָר בֵּאַרְנוּ בְּפֶרֶק חֵ’ מִכֵּלִים שֶׁכּוֹנֵס מַשְׁקֶה הוּא…

Já explicamos no capítulo oito de Kelim que “admitir líquido” é quando se coloca o vaso sobre o líquido e o líquido entra em seu interior por esse orifício. E não é necessário, aqui, que o orifício da panela seja de um palmo por um palmo, para que a própria abertura da arubá tenha um palmo por um palmo; mas a panela não se une a ela por estar em condição de “admitir líquido”, e a arubá permanece aberta. Por isso, quando havia impureza na casa, ela se tornava impura por causa dela — e é este o sentido de suas palavras “tudo é impuro”. E Rabi Akiva sustenta que a panela já obstruiu o orifício e impediu a impureza de passar, pois o orifício da panela é pequeno e não tem uma abertura de um palmo, e a boca da panela é o que continua a linha do batente do sótão; por isso a panela é pura, pois um vaso de barro não se torna impuro pela sua parte de trás, como já estabelecemos. E Bet Hilel dizem que essa panela se torna impura por esse orifício. E a lei não é como Rabi Akiva.

Bartenura · Ohalot 5:2
אֲרֻבָּה. כְּמִין חַלּוֹן שֶׁבְּגַג הַבַּיִת…

Sobre “clarabóia” [arubá]: uma espécie de janela no teto da casa, que forma o chão do sótão.

Sobre “capaz de admitir líquido”: quando se colocam vasos sobre os líquidos, os líquidos entram em seu interior por esse mesmo orifício.

Sobre “tudo é impuro”: se há impureza na casa, a panela e tudo o que está no sótão é impuro, pois a panela não protege, e a impureza sobe pela arubá, que tem uma abertura de um palmo.

Sobre “e Bet Hilel diz: a panela é impura”: é uma simples estringência, pela qual Bet Hilel é rigoroso em tornar impura a panela; pois, segundo Rabi Akiva, sustenta-se que a panela protege contra a impureza — por exemplo, quando o fundo da panela está voltado para baixo, junto à impureza, já que um vaso de barro não recebe impureza pela sua parte de trás. E a halachá é como Bet Hilel.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Massechet Ohalot não possui Guemará no Talmud Bavli — como a maior parte de Seder Tehorot (com exceção de Massechet Nidá), é um tratado de mishnayot puras, sem o debate amoraico que caracteriza a maioria dos demais tratados. Por isso, o comentário de Rashi é omitido nesta e em todas as demais mishnayot deste capítulo.