Seder Nezikin · Massechet Avot · Perek Vav · Mishná 7 de 11

A Torá dá vida a quem a pratica, neste mundo e no vindouro

גְּדוֹלָה תוֹרָה שֶׁהִיא נוֹתֶנֶת חַיִּים לְעֹשֶׂיהָ...
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · המִשְׁנָה

Reúne uma sequência de versículos de Provérbios que celebram a Torá como fonte de vida, saúde, honra e paz, neste mundo e no porvir.
Maior é a Torá, pois dá vida a quem a pratica, neste mundo e no mundo vindouro, como está dito: “Pois são vida para os que as encontram, e saúde para toda a sua carne” (Provérbios 4:22). E diz: “Cura será para o teu umbigo e regadura para os teus ossos” (Provérbios 3:8). E diz: “Árvore de vida é para os que a seguram, e feliz é quem a ela se apega” (Provérbios 3:18). E diz: “Pois são um adorno de graça para tua cabeça, e colares para o teu pescoço” (Provérbios 1:9). E diz: “Ela dará à tua cabeça um adorno de graça; coroa de esplendor te outorgará” (Provérbios 4:9). E diz: “Pois por mim se multiplicarão os teus dias, e se te acrescentarão anos de vida” (Provérbios 9:11). E diz: “Longura de dias está em sua mão direita; em sua esquerda, riqueza e honra” (Provérbios 3:16). E diz: “Pois longura de dias, e anos de vida, e paz, se te acrescentarão” (Provérbios 3:2). E diz: “Seus caminhos são caminhos de agrado, e todas as suas veredas são paz” (Provérbios 3:17).
גְּדוֹלָה תוֹרָה שֶׁהִיא נוֹתֶנֶת חַיִּים לְעֹשֶׂיהָ בָּעוֹלָם הַזֶּה וּבָעוֹלָם הַבָּא, שֶׁנֶּאֱמַר (משלי ד) כִּי חַיִּים הֵם לְמֹצְאֵיהֶם וּלְכָל בְּשָׂרוֹ מַרְפֵּא. וְאוֹמֵר (שם ג) רִפְאוּת תְּהִי לְשָׁרֶךָ וְשִׁקּוּי לְעַצְמוֹתֶיךָ. וְאוֹמֵר (שם ג) עֵץ חַיִּים הִיא לַמַּחֲזִיקִים בָּהּ וְתֹמְכֶיהָ מְאֻשָּׁר. וְאוֹמֵר (שם א) כִּי לִוְיַת חֵן הֵם לְרֹאשֶׁךָ וַעֲנָקִים לְגַרְגְּרֹתֶיךָ. וְאוֹמֵר (שם ד) תִּתֵּן לְרֹאשְׁךָ לִוְיַת חֵן עֲטֶרֶת תִּפְאֶרֶת תְּמַגְּנֶךָּ. וְאוֹמֵר (שם ט) כִּי בִי יִרְבּוּ יָמֶיךָ וְיוֹסִיפוּ לְךָ שְׁנוֹת חַיִּים. וְאוֹמֵר (שם ג) אֹרֶךְ יָמִים בִּימִינָהּ בִּשְׂמֹאולָהּ עֹשֶׁר וְכָבוֹד. וְאוֹמֵר (שם) כִּי אֹרֶךְ יָמִים וּשְׁנוֹת חַיִּים וְשָׁלוֹם יוֹסִיפוּ לָךְ. וְאוֹמֵר (שם) דְּרָכֶיהָ דַּרְכֵי נֹעַם וְכָל נְתִיבוֹתֶיהָ שָׁלוֹם:

Fontes bíblicas · מְקוֹרוֹת

Provérbios 4:22
כִּי חַיִּים הֵם לְמֹצְאֵיהֶם וּלְכָל בְּשָׂרוֹ מַרְפֵּא
“Pois são vida para os que as encontram, e saúde para toda a sua carne” — versículo-base para a ideia de que a Torá dá vida física e espiritual.
Provérbios 3:17-18
דְּרָכֶיהָ דַּרְכֵי נֹעַם וְכָל נְתִיבוֹתֶיהָ שָׁלוֹם · עֵץ חַיִּים הִיא לַמַּחֲזִיקִים בָּהּ
“Seus caminhos são caminhos de agrado, e todas as suas veredas são paz” e “árvore de vida é para os que a seguram” — os versículos finais de Provérbios 3 sobre a Torá, aqui aplicados como conclusão da série.

Perush — os Mefarshim · המְּפָרְשִׁים

Rashi רַשִׁ״י
Rashi sobre Avot, Perek Vav, Mishná 7
שֶׁהִיא נוֹתֶנֶת חַיִּים לְעֹשֶׂיהָ. אוֹכֵל פֵּרוֹתֶיהָ בָּעוֹלָם הַזֶּה וְהַקֶּרֶן קַיֶּמֶת לוֹ לָעוֹלָם הַבָּא.

כִּי חַיִּים הֵם לְמוֹצְאֵיהֶם. אַל תִּקְרֵי לְמוֹצְאֵיהֶם אֶלָּא לְמוֹצִיאֵיהֶם בַּפֶּה בָּעוֹלָם הַזֶּה:

וְאוֹמֵר וְשִׁקּוּי לְעַצְמוֹתֶיךָ. שֶׁיְּהֵא מַשְׁקֶה עַצְמוֹתֶיךָ בַּקֶּבֶר. וְשֶׁמָּא תֹּאמַר לְחַיִּים הוּא זוֹכֶה אֲבָל מִי יֹאמַר שֶׁיִּהְיֶה זוֹכֶה לְעֹשֶׁר, שֶׁהֲרֵי יֵשׁ לְךָ בְּנֵי אָדָם הַנִּדּוֹנִין בַּעֲנִיּוּת שֶׁהַמָּוֶת חָבִיב לָהֶם מִן הַחַיִּים, לְכָךְ נֶאֱמַר כִּי לִוְיַת חֵן הֵם לְרֹאשֶׁךָ וַעֲנָקִים לְגַרְגְּרוֹתֶיךָ. אֵיזֶהוּ דָּבָר הַמֵּבִיא אֶת הָאָדָם לִמְצֹא חֵן בְּעֵינֵי הָאֲנָשִׁים הֱוֵי אוֹמֵר זֶה מָמוֹן. וְשֶׁמָּא תֹּאמַר מָמוֹן יִתְּנוּ לְךָ אֲבָל לֹא יְהֵא מְכֻבָּד בֵּין הָאֲנָשִׁים, לְכָךְ נֶאֱמַר עֲטֶרֶת תִּפְאֶרֶת תְּמַגְּנֶךָּ. וְשֶׁמָּא תֹּאמַר אֲפִלּוּ לָמַד שֶׁלֹּא לִשְׁמָהּ זוֹכֶה לַדְּבָרִים הַלָּלוּ, לְכָךְ נֶאֱמַר אֹרֶךְ יָמִים בִּימִינָהּ, [שַׁבָּת סג.] לַמַּיְמִינִים בָּהּ שֶׁלּוֹמְדִים לִשְׁמָהּ יֵשׁ לוֹ אֹרֶךְ יָמִים וְחַיִּים וְאֵין צָרִיךְ לוֹמַר עֹשֶׁר וְכָבוֹד, וּבִשְׂמֹאלָהּ לַמַּשְׂמְאִילִים בָּהּ עֹשֶׁר וְכָבוֹד יִתְּנוּ לוֹ אֲבָל לֹא חַיִּים אֲרֻכִּים. וְשֶׁמָּא תֹּאמַר לְחַיִּים וְעֹשֶׁר זוֹכֶה אֲבָל לֹא לְשָׁלוֹם, לְכָךְ נֶאֱמַר וְשָׁלוֹם יוֹסִיפוּ לָךְ:

Rashi explica que “dá vida a quem a pratica” significa que ele come de seus frutos neste mundo, enquanto o capital se conserva para ele no mundo vindouro. Sobre “pois são vida para os que as encontram”, repete a leitura homilética: não “para os que as encontram” (motsaeihem), mas “para os que as fazem sair” (motsieihem) pela boca, neste mundo. Sobre “regadura para os teus ossos”, explica que há de regar os teus ossos na sepultura; e, para que não se pense que a Torá garante apenas vida, mas não riqueza — pois há quem viva na pobreza, a quem a morte é mais querida que a vida — por isso se diz “adorno de graça para tua cabeça e colares para o teu pescoço”, pois o que traz graça aos olhos das pessoas é a riqueza. E, para que não se pense que se recebe riqueza sem honra entre as pessoas, diz-se “coroa de esplendor te outorgará”. E, para que não se pense que mesmo quem estudou não por si mesma merece tudo isso, diz-se “longura de dias está em sua mão direita” (Shabat 63a) — para os que a tomam pela direita, isto é, os que estudam por si mesma, há longura de dias e vida, e nem é preciso dizer riqueza e honra; “em sua esquerda”, para os que a tomam pela esquerda, dá-se riqueza e honra, mas não vida longa. E para que não se pense que se obtém vida e riqueza, mas não paz, diz-se “e paz se te acrescentará”.