Seder Kodashim · Massechet Chulin · Perek Tet · Mishná 3 de 8

Aquele que esfola: tapete, odre e o marguil

הַמַּפְשִׁיט בַּבְּהֵמָה וּבַחַיָּה
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

Esfolar para tapete (até a medida de segurar) ou para odre (até esfolar o peito)

Aquele que esfola um animal doméstico ou selvagem, puro ou impuro, miúdo ou graúdo, para fazer um tapete: até a medida de segurar. E para fazer um odre: até que esfole o peito.

— Embora a pele já separada da carne perca, em regra, o estatuto de carne, enquanto o esfolamento está em curso a porção ainda presa continua sendo conexão (chibur) entre a pele solta e a carne, transmitindo impureza de um lado ao outro. A medida dessa conexão depende do método de trabalho: quem esfola para fazer um tapete — cortando a pele ao longo do corpo, da cauda à cabeça, e destacando-a dos dois lados — mantém a conexão só até ter soltado a medida de “segurar”, dois palmos; além disso, o que já foi solto não transmite mais impureza. Quem esfola para fazer um odre — cortando em círculo junto ao pescoço e puxando a pele para baixo — mantém a conexão por mais tempo, até esfolar todo o peito, a parte mais difícil de soltar.

הַמַּפְשִׁיט בַּבְּהֵמָה וּבַחַיָּה, בַּטְּהוֹרָה וּבַטְּמֵאָה, בַּדַּקָּה וּבַגַּסָּה, לְשָׁטִיחַ, כְּדֵי אֲחִיזָה. וּלְחֵמֶת, עַד שֶׁיַּפְשִׁיט אֶת הֶחָזֶה.
O método do marguil (a partir das patas); a pele do pescoço

Aquele que esfola a partir das patas: tudo é conexão para a impureza, para se tornar impuro e para impurificar. Quanto à pele que está sobre o pescoço, Rabi Iochanan ben Nuri diz: não é conexão. E os sábios dizem: é conexão, até que esfole tudo.

— O marguil é quem, ao preparar um odre, começa soltando a pele pelas patas e a retira inteira, sem cortes nem rasgos, de modo que o odre resultante pode ser inflado sem costura. Nesse método, toda a pele permanece conexão com a carne até que o esfolamento se complete inteiramente. Resta a pele que cobre o pescoço, que se solta naturalmente por conta própria antes do restante: Rabi Iochanan ben Nuri a considera já desligada, sem conexão; os sábios discordam e a mantêm como conexão até que absolutamente tudo, inclusive o pescoço, esteja esfolado — e a lei segue os sábios.

הַמַּרְגִּיל, כֻּלּוֹ חִבּוּר לַטֻּמְאָה, לִטָּמֵא וּלְטַמֵּא. עוֹר שֶׁעַל הַצַּוָּאר, רַבִּי יוֹחָנָן בֶּן נוּרִי אוֹמֵר, אֵינוֹ חִבּוּר. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, חִבּוּר, עַד שֶׁיַּפְשִׁיט אֶת כֻּלּוֹ:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Chulin 9:3
הַמַּפְשִׁיט בַּבְּהֵמָה וּבַחַיָּה בַּטְּהוֹרָה וּבַטְּמֵאָה כו': אמרו בנבלתה ולא בעור ולא בעצמות וכו' יכול אפילו בשעת חיבורן ת"ל טמא וכפי העיקר הזה נאמר בכאן שמפשיט בהמה אם קרע העור מזנבה ועד צוארה והתחיל להפשיט העור מזנב לצואר שכן היו מפשיטים אצליהן כשהיו רוצים לעשות מן העור מצע לשבת עליו וזהו הנקרא שטיח וקודם שיפשיט ממנו כדי אחיזה היא חיבור ואם הפשיט ממנו כדי אחיזה ושיעורו שני טפחים אינו חבור: והמלאכה השניה בהפשטת הבהמה מה שקורע העור בין ב' הרגלים מרגל לרגל ואח"כ חותך מכל צד בסכין או בידו עד שיצא כל העור שלם בהקפו וכך מפשיט מי שרוצה לעשות העור חמת לפיכך אומר שהוא חבור עד שיוציא את כל החזה: והמלאכה השלישית בהפשטה שיוציא הכבש כולו על מקום רגלו בלבד וזה הנקרא מרגיל מן רגל ומוציא העור כלו שלם אין בו חתך ולא קרע עד שאם תקשר מקומות הרגלים מן העור ומקום הצואר ותפח בו ינפח כולו וכן מפשיטין אצלינו הרוצים לעשות ממנו נאד להכנים בו מים ואמר שזה חבור עד שלא ישאר בו כלום מהבשר:

Rambam recorda o princípio de que a Sifrá exclui a pele, os ossos, os tendões, os chifres e os cascos da impureza de carcaça — a menos que seja no momento em que ainda estão conectados à carne, quando a própria palavra “impuro” os inclui. Descreve três formas de esfolar: para tapete, cortando a pele ao longo do corpo, do rabo ao pescoço, e destacando-a — chamado sátiach —, caso em que a conexão perdura até faltarem dois palmos por soltar; para odre, cortando em círculo junto ao pescoço e virando a pele de dentro para fora em direção à cauda — caso em que a conexão perdura até se esfolar todo o peito, a parte mais difícil de destacar; e o método muito peculiar do marguil, que retira o animal inteiro pela abertura das patas, sem corte nem rasgo, de modo que, amarrando as aberturas das patas e do pescoço, pode-se inflar a pele inteira como um odre para conter água. Nesse último caso, é conexão até que nada reste de carne, mesmo já esfolada a pele do corpo.

Bartenura · Chulin 9:3
בַּטְּהוֹרָה וּבַטְּמֵאָה. בֵּין שֶׁהִיא טְהוֹרָה שְׁחוּטָה וְהַמַּפְשִׁיט טָמֵא, בֵּין שֶׁהִיא נְבֵלָה טְמֵאָה וְהַמַּפְשִׁיט טָהוֹר, אִם מַפְשִׁיטוֹ לַעֲשׂוֹת מִן הָעוֹר שָׁטִיחַ, כְּגוֹן שֶׁקּוֹרֵעַ וְחוֹתֵךְ הָעוֹר כֻּלּוֹ לְאָרְכּוֹ מֵרֹאשׁ הַבְּהֵמָה וְעַד זְנָבָהּ, הֲוֵי חִבּוּר יָד לְהוֹצִיא טֻמְאָה מִן הַנְּבֵלָה אִם נוֹגֵעַ אָדָם טָהוֹר בָּעוֹר, וּלְהַכְנִיס טֻמְאָה לַבָּשָׂר אִם טְהוֹרָה הִיא: עַד כְּדֵי אֲחִיזָה. שֶׁהֵן שְׁנֵי טְפָחִים. וּטְפֵי מֵהָכִי לֹא הֲוֵי יָד לְהַכְנִיס וּלְהוֹצִיא טֻמְאָה: וּלְחֵמֶת. אִם לֹא חָתַךְ הָעוֹר מִתְּחִלָּה לְאָרְכּוֹ אֶלָּא מַפְשִׁיטוֹ כָּפוּל לְצֹרֶךְ חֵמֶת, מַתְחִיל מִצַּוָּאר וְהוֹפְכוֹ כְּלַפֵּי זְנָבָהּ: עַד שֶׁיַּפְשִׁיט אֶת הֶחָזֶה. הֲוֵי חִבּוּר, מִפְּנֵי שֶׁהֶחָזֶה קָשֶׁה לְהַפְשִׁיט מִכָּל הָאֵבָרִים: הַמַּרְגִּיל. שֶׁמַּתְחִיל מֵרַגְלֵי הַבְּהֵמָה לְהַפְשִׁיט וּמַפְשִׁיטוֹ כָּפוּל לְצֹרֶךְ חֵמֶת: כֻּלּוֹ חִבּוּר. מִפְּנֵי שֶׁהֶחָזֶה לְסוֹף הֶפְשֵׁטוֹ הוּא, לְפִיכָךְ כֻּלּוֹ חִבּוּר עַד הֶחָזֶה: עוֹר שֶׁעַל הַצַּוָּאר. מֵעַצְמוֹ נִפְשָׁט, לְפִיכָךְ אֵינוֹ חִבּוּר: וַחֲכָמִים אוֹמְרִים וְכוּ'. וַהֲלָכָה כַּחֲכָמִים:

Bartenura explica que, seja o animal puro e abatido (com o esfolador impuro), seja impuro e carcaça (com o esfolador puro), se esfolado para servir de tapete — cortando e soltando a pele inteira ao longo do corpo, da cabeça à cauda —, há conexão de mão, capaz de fazer sair impureza da carcaça ou entrar impureza na carne, até faltarem dois palmos por soltar; além dessa medida, o toque não transmite mais impureza em nenhuma direção. Para o odre, se não cortou a pele ao longo mas a esfolou dobrada, começando pelo pescoço e virando-a para a cauda, a conexão persiste até esfolar o peito, por ser a parte mais difícil de soltar de todos os membros. O marguil é quem começa pelas patas e esfola dobrado com o mesmo fim de fazer um odre; nesse caso, por o peito ser a última parte a se soltar, toda a pele permanece conexão até ele. Quanto à pele do pescoço, que se solta sozinha, Rabi Iochanan ben Nuri a considera já sem conexão; mas a lei segue os sábios, que a mantêm como conexão até que absolutamente nada reste por esfolar.

Perush — os Mefarshim · פֵּרוּשׁ הַמְּפָרְשִׁים

Rashi רש״י
Chulin 123a:4, sobre a Guemará desta mishná
מתני' המפשיט בבהמה ובחיה בטהורה - שחוטה והוא טמא או בטמאה נבלה והוא טהור אם מפשיטו לעשות מן העור שטיח למטה ושלחן דמפשיטו פשוט כדרך שאנו עושין:

Rashi explica que “pura” se refere ao caso de um animal abatido corretamente, mas em que quem esfola está impuro, e “impura” ao caso de uma carcaça, em que quem esfola está puro; e que, ao esfolar para fazer dela um tapete para o leito ou para a mesa, o esfolamento é feito de modo simples, esticado, do jeito costumeiro.