Seder Moed · Massechet Meguilá · Perek Alef · Mishná 2 de 11

A tabela dos sete dias da semana e a leitura da Meguilá

כֵּיצַד. חָל לִהְיוֹת יוֹם אַרְבָּעָה עָשָׂר בַּשֵּׁנִי
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

A mishná detalha, dia da semana por dia da semana, exatamente quando cada tipo de assentamento lê a Meguilá, sempre evitando que a leitura caia em Shabat — a única regra fixa por trás de toda a variação.

De que maneira? Caiu o dia catorze na segunda-feira, aldeias e cidades grandes leem nesse mesmo dia, e as muradas no dia seguinte.Quando o catorze cai numa segunda-feira, não há nenhuma complicação: aldeias e cidades grandes leem no próprio catorze, e as cidades muradas leem no quinze, a data padrão de cada grupo, sem necessidade de qualquer ajuste.

Caiu na terça ou na quarta-feira, as aldeias antecipam para o dia da reunião e as cidades grandes leem nesse mesmo dia, e as muradas no dia seguinte.Se o catorze cai na terça ou na quarta-feira, as aldeias não podem esperar até o próprio catorze — precisam antecipar para a segunda-feira anterior, seu dia de reunião mais próximo — enquanto cidades grandes e muradas seguem cada uma sua data normal.

Caiu na quinta-feira, aldeias e cidades grandes leem nesse mesmo dia, e as muradas no dia seguinte.Quando o catorze cai numa quinta-feira, que é ela mesma um dia de reunião, as aldeias não precisam antecipar nada — leem junto com as cidades grandes no próprio catorze, e as muradas no quinze seguinte.

Caiu na véspera de Shabat, as aldeias antecipam para o dia da reunião, e as cidades grandes e as muradas leem nesse mesmo dia.Se o catorze cai numa sexta-feira, as aldeias antecipam para a quinta-feira anterior, seu dia de reunião; mas cidades grandes e muradas leem ambas no próprio catorze — as muradas não podem esperar até Shabat, o dia seguinte, porque a leitura da Meguilá nunca ocorre em Shabat.

Caiu em Shabat, aldeias e cidades grandes antecipam e leem no dia da reunião, e as muradas no dia seguinte.Quando o próprio catorze cai em Shabat, nem aldeias nem cidades grandes podem ler nesse dia — ambas antecipam para a quinta-feira anterior, seu dia de reunião comum; e as cidades muradas, cujo dia seria o quinze, leem no domingo seguinte, já que também elas não podem ler em Shabat.

Caiu depois do Shabat, as aldeias antecipam para o dia da reunião, e as cidades grandes leem nesse mesmo dia, e as muradas no dia seguinte.Se o catorze cai num domingo, as aldeias antecipam para a quinta-feira anterior; mas as cidades grandes leem no próprio domingo, catorze, e as muradas no quinze seguinte, uma segunda-feira — sem qualquer obstáculo de Shabat no caminho.

כֵּיצַד. חָל לִהְיוֹת יוֹם אַרְבָּעָה עָשָׂר בַּשֵּׁנִי, כְּפָרִים וַעֲיָרוֹת גְּדוֹלוֹת קוֹרִין בּוֹ בַיּוֹם, וּמֻקָּפוֹת חוֹמָה לְמָחָר. חָל לִהְיוֹת בַּשְּׁלִישִׁי אוֹ בָּרְבִיעִי, כְּפָרִים מַקְדִּימִין לְיוֹם הַכְּנִיסָה וַעֲיָרוֹת גְּדוֹלוֹת קוֹרִין בּוֹ בַיּוֹם, וּמֻקָּפוֹת חוֹמָה לְמָחָר. חָל לִהְיוֹת בָּחֲמִישִׁי, כְּפָרִים וַעֲיָרוֹת גְּדוֹלוֹת קוֹרִין בּוֹ בַיּוֹם, וּמֻקָּפוֹת חוֹמָה לְמָחָר. חָל לִהְיוֹת עֶרֶב שַׁבָּת, כְּפָרִים מַקְדִּימִין לְיוֹם הַכְּנִיסָה, וַעֲיָרוֹת גְּדוֹלוֹת וּמֻקָּפוֹת חוֹמָה קוֹרִין בּוֹ בַיּוֹם. חָל לִהְיוֹת בְּשַׁבָּת, כְּפָרִים וַעֲיָרוֹת גְּדוֹלוֹת מַקְדִּימִין וְקוֹרִין לְיוֹם הַכְּנִיסָה, וּמֻקָּפוֹת חוֹמָה לְמָחָר. חָל לִהְיוֹת אַחַר הַשַּׁבָּת, כְּפָרִים מַקְדִּימִין לְיוֹם הַכְּנִיסָה, וַעֲיָרוֹת גְּדוֹלוֹת קוֹרִין בּוֹ בַיּוֹם, וּמֻקָּפוֹת חוֹמָה לְמָחָר:

Fonte na Torá · מָקוֹר בַּתּוֹרָה

Ester 9:27
קִיְּמוּ וְקִבְּלוּ הַיְּהוּדִים עֲלֵיהֶם וְעַל זַרְעָם וְעַל כָּל הַנִּלְוִים עֲלֵיהֶם וְלֹא יַעֲבוֹר לִהְיוֹת עֹשִׂים אֵת שְׁנֵי הַיָּמִים הָאֵלֶּה כִּכְתָבָם וְכִזְמַנָּם בְּכָל שָׁנָה וְשָׁנָה
Confirmaram e aceitaram sobre si os judeus, e sobre sua descendência, e sobre todos os que se agregassem a eles — e não passará — fazer estes dois dias conforme sua escrita e conforme seu tempo, a cada ano.

A expressão "e não passará" é a base pela qual a Guemará explica por que a leitura nunca é adiada para depois do quinze, apenas antecipada. Se o catorze cai numa sexta-feira, e as cidades muradas não podem ler em Shabat, seria tecnicamente mais simples adiar a leitura para o domingo seguinte — mas isso tornaria o dia de leitura o dezesseis de Adar, ultrapassando o limite que o verso fixa com a palavra "não passará". Por isso a mishná resolve o conflito sempre pelo mesmo caminho: quando o Shabat ameaça empurrar a leitura para além do quinze, ela é antecipada para antes do catorze, nunca adiada para depois do quinze — a permissão de variar as datas, dada pelos Sábios, nunca pode contradizer o limite bíblico explícito.

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam explica por que, quando o catorze cai em Shabat, a leitura das cidades grandes é adiantada e não adiada.

Rambam · Perush HaMishná, Meguilá 1:2
כֵּיצַד חָל לִהְיוֹת יוֹם י"ד בַּשֵּׁנִי כו': כְּבָר בֵּאַרְנוּ כִּי יוֹם הַכְּנִיסָה הוּא יוֹם ב' וְה' וְשֶׁהַמְּגִלָּה אֵינָהּ נִקְרֵאת בְּשַׁבָּת, וּלְפִיכָךְ כְּשֶׁיֶּחֱלֶה יוֹם י"ד לִהְיוֹת בְּשַׁבָּת שֶׁאִי אֶפְשָׁר לְקָרְאָהּ בּוֹ יִדָּחוּ עֲיָרוֹת גְּדוֹלוֹת לְיוֹם הַכְּנִיסָה שֶׁהוּא יוֹם חֲמִישִׁי, וְאֵין קוֹרִין אוֹתָהּ בְּעֶרֶב שַׁבָּת, לְפִי שֶׁנֶּאֱמַר, הוֹאִיל וְנִדְחוּ יִדָּחוּ לְיוֹם הַכְּנִיסָה.
"De que maneira? Caiu o dia catorze na segunda-feira, etc.": já explicamos que o dia da reunião é segunda e quinta-feira, e que a Meguilá não é lida em Shabat; por isso, quando o catorze cai em Shabat, dia em que não é possível lê-la, as cidades grandes são deslocadas para o dia da reunião mais próximo, que é a quinta-feira anterior, e não se lê na própria sexta-feira — pois, uma vez que já foram deslocadas de sua data, foram deslocadas até o dia de reunião completo, e não apenas um dia.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Bartenura explica por que nunca se lê a Meguilá em Shabat e por que, hoje, ninguém mais antecipa a leitura; Rashi detalha o caso da véspera de Shabat.

Rambam · פֵּרוּשׁ הַמִּשְׁנָה
Comentário à Mishná, Meguilá 1:2
כֵּיצַד חָל לִהְיוֹת יוֹם י"ד בַּשֵּׁנִי כו': כְּבָר בֵּאַרְנוּ כִּי יוֹם הַכְּנִיסָה הוּא יוֹם ב' וְה', וְשֶׁהַמְּגִלָּה אֵינָהּ נִקְרֵאת בְּשַׁבָּת, וּלְפִיכָךְ כְּשֶׁיֶּחֱלֶה יוֹם י"ד לִהְיוֹת בְּשַׁבָּת שֶׁאִי אֶפְשָׁר לְקָרְאָהּ בּוֹ יִדָּחוּ עֲיָרוֹת גְּדוֹלוֹת לְיוֹם הַכְּנִיסָה שֶׁהוּא יוֹם חֲמִישִׁי, וְאֵין קוֹרִין אוֹתָהּ בְּעֶרֶב שַׁבָּת, לְפִי שֶׁנֶּאֱמַר הוֹאִיל וְנִדְחוּ יִדָּחוּ לְיוֹם הַכְּנִיסָה.

"De que maneira? Caiu o dia catorze na segunda-feira, etc.": já explicamos que o dia da reunião é a segunda e a quinta-feira, e que a Meguilá não se lê em Shabat. Por isso, quando o catorze cai em Shabat — dia em que é impossível lê-la — as cidades grandes são deslocadas para o dia da reunião mais próximo, que é a quinta-feira anterior; e não se lê na própria sexta-feira, pois, uma vez que a leitura já foi deslocada de sua data original, é deslocada até o dia de reunião completo, não apenas um dia adiante.

Bartenura · בַּרְטְנוּרָא
Comentário à Mishná, Meguilá 1:2
חָל לִהְיוֹת אַרְבָּעָה עָשָׂר בְּעֶרֶב שַׁבָּת. עֲיָרוֹת וּמֻקָּפִין קוֹרִין בּוֹ בַּיּוֹם, שֶׁאֵין קְרִיאַת מְגִלָּה בְּשַׁבָּת, גְּזֵרָה שֶׁמָּא יִטְּלֶנָּה בְּיָדוֹ וְיַעֲבִירֶנָּה אַרְבַּע אַמּוֹת בִּרְשׁוּת הָרַבִּים, וְאִם יְאַחֲרֶנָּה עַד אֶחָד בְּשַׁבָּת הֲוָה לֵיהּ שִׁשָּׁה עָשָׂר, וְאָמַר קְרָא וְלֹא יַעֲבֹר. וְהָנֵי מִלֵּי שֶׁהֵקֵלּוּ חֲכָמִים לִבְנֵי הַכְּפָרִים לְהַקְדִּים לְיוֹם הַכְּנִיסָה, בִּזְמַן שֶׁיִּשְׂרָאֵל שְׁרוּיִין עַל אַדְמָתָן... אֲבָל בַּזְּמַן הַזֶּה אֵין קוֹרִין אוֹתָהּ אֶלָּא בִּזְמַנָּהּ.

"Caiu catorze na véspera de Shabat": cidades grandes e muradas leem nesse mesmo dia, pois não há leitura da Meguilá em Shabat — decreto para que ninguém a tome na mão e a carregue quatro amot em domínio público, imaginando erroneamente que é permitido; e se a leitura fosse adiada até o domingo seguinte, seria o dezesseis de Adar, e o próprio verso já diz "e não passará" — o limite bíblico não admite esse adiamento.

E essa permissão de os habitantes das aldeias anteciparem sua leitura ao dia da reunião só valia quando Israel habitava tranquilamente sua terra e os mensageiros do tribunal saíam para anunciar quando o tribunal havia santificado o novo mês. Mas em nosso tempo, quando o povo já se guia pela leitura da Meguilá para contar os trinta dias até Pêssach — se as aldeias antecipassem sua leitura, acabariam contando o Pêssach a partir do fim desses trinta dias de leitura antecipada, e se encontrariam comendo chametz nos últimos dias de Pêssach; por isso hoje ninguém mais lê senão em seu tempo próprio.

Rashi · רַשִׁ״י
Comentário à Guemará, Meguilá 2a — o caso da véspera de Shabat e o motivo do decreto
חל ארבעה עשר להיות בערב שבת עיירות ומוקפין חומה קורין בו ביום - שאין קריאת המגילה בשבת גזירה שמא יטלנה בידו וא"ת יאחרו המוקפין עד אחר שבת הוה ליה ט"ז ואמר קרא ולא יעבור: חל להיות אחר שבת כפרים מקדימין ליום הכניסה - דהוה ליה י"א וטפי לא משכחת לה יום הכניסה שלפני פורים מוקדם לו דמיום הכניסה ליום הכניסה לא מקדמינן.

"Caiu catorze na véspera de Shabat, cidades grandes e muradas leem nesse mesmo dia" — porque não há leitura da Meguilá em Shabat, decreto para que ninguém a tome na mão e a carregue quatro amot em domínio público; e se alguém perguntasse: que adiem as cidades muradas até depois de Shabat — isso resultaria no dezesseis de Adar, e o próprio verso diz "e não passará".

"Caiu depois do Shabat, as aldeias antecipam para o dia da reunião" — pois nesse caso o dia da reunião resulta ser o onze; e não se encontra mais que isso, porque não se antecipa de um dia de reunião a outro dia de reunião anterior — a antecipação chega apenas até o dia de reunião mais próximo do catorze, nunca além dele.