Seder Moed · Massechet Sucá · Perek Guimel · Mishná 2 de 15

O hadas roubado ou seco é inválido

הֲדַס הַגָּזוּל וְהַיָּבֵשׁ, פָּסוּל
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

Repete, para o hadas (murta), a mesma estrutura de invalidações vista para o lulav — roubo, secura, origem idólatra — e acrescenta um caso próprio da murta: quando suas bagas são mais numerosas que suas folhas, o que pode ser corrigido diminuindo-as, exceto em Yom Tov.

O hadas roubado ou seco é inválido. O de árvore idólatra ou de cidade destruída é inválido.Assim como o lulav, também o hadas (ramo de murta) obtido por roubo, ou completamente seco, é inválido; e o mesmo vale para o hadas retirado de uma árvore idólatra ou de uma cidade destruída, pelas mesmas razões já explicadas.

Se sua ponta foi cortada, ou suas folhas se romperam, ou se suas bagas eram mais numerosas que suas folhas, é inválido. E se as diminuiu, é válido — mas não se pode diminuí-las em Yom Tov.Se o topo do galho de murta foi cortado, ou suas folhas se romperam, ele é inválido pela falta de beleza. Da mesma forma, se as bagas (frutos semelhantes a uvas pequenas) do hadas forem mais numerosas que suas próprias folhas, o galho é inválido, pois nesse caso ele já não tem a aparência típica de um ramo de murta, mas de um cacho de frutos. Porém, se alguém remover bagas suficientes para que as folhas voltem a predominar, o hadas torna-se válido — sendo proibido, contudo, realizar essa remoção durante o próprio Yom Tov, pois seria uma forma de "consertar" um objeto, atividade vedada no dia festivo.

הֲדַס הַגָּזוּל וְהַיָּבֵשׁ, פָּסוּל. שֶׁל אֲשֵׁרָה וְשֶׁל עִיר הַנִּדַּחַת, פָּסוּל. נִקְטַם רֹאשׁוֹ, נִפְרְצוּ עָלָיו אוֹ שֶׁהָיוּ עֲנָבָיו מְרֻבּוֹת מֵעָלָיו, פָּסוּל. וְאִם מִעֲטָן, כָּשֵׁר. וְאֵין מְמַעֲטִין בְּיוֹם טוֹב:

Fonte na Torá · מָקוֹר בַּתּוֹרָה

Vayicrá 23:40
וַעֲנַף עֵץ עָבֹת.
E ramo de árvore frondosa.

A expressão "עֲנַף עֵץ עָבֹת" — "ramo de árvore frondosa" — é a fonte tradicional para identificar o hadas entre as quatro espécies. A palavra "עָבֹת" (avot, "trançado" ou "frondoso") é entendida pelos Sábios como referência a um ramo cujas folhas cobrem inteiramente o caule, característica típica da murta quando saudável — daí a preocupação desta mishná com o equilíbrio entre folhas e bagas: quando as bagas predominam, o ramo perde justamente essa qualidade de "avot" que o qualifica como a espécie exigida pelo versículo.

Halachot · הֲלָכוֹת

O Rambam esclarece que apenas as bagas escuras ou vermelhas invalidam o hadas, e que a lei não segue a formulação simples da mishná quanto à ponta cortada; Bartenura confirma a opinião prática, seguindo Rabi Tarfon.

Rambam · Perush HaMishná, Sucá 3:2
עֲנָבָיו הֵם הַזְּרָעִים שֶׁיֵּשׁ בָּהֶן, וּבִתְנַאי שֶׁיִּהְיוּ אוֹתָן הַגַּרְעִינִין שְׁחוֹרִים אוֹ אֲדֻמִּים, אֲבָל אִם הָיוּ יְרֻקִּים אֲפִלּוּ הָיוּ יוֹתֵר מִן הֶעָלִים כָּשֵׁר. וְאָמַר נִקְטַם רֹאשׁוֹ פָּסוּל, אֵינָהּ הֲלָכָה.

Suas "bagas" são os frutos que existem nele, com a condição de que os caroços sejam escuros ou vermelhos; mas se forem verdes, ainda que sejam mais numerosos que as folhas, o hadas é válido. E quanto ao que diz "se sua ponta foi cortada é inválido" — isso não é a lei prática.

Bartenura · Sucá 3:2
נִקְטַם רֹאשׁוֹ פָּסוּל. וְלֵית הִלְכְתָא כִּסְתָם מַתְנִיתִין, אֶלָּא כְּרַבִּי טַרְפוֹן דְּאָמַר לְקַמָּן אֲפִלּוּ שְׁלָשְׁתָּן קְטוּמִין כְּשֵׁרִים. עֲנָבָיו. פְּרִי יֵשׁ בּוֹ שֶׁדּוֹמֶה לַעֲנָבִים. מְרֻבּוֹת מֵעָלָיו פָּסוּל. לֹא שָׁנוּ אֶלָּא שְׁחֹרוֹת אוֹ אֲדֻמּוֹת, אֲבָל יְרֻקּוֹת מִינָא דַּהֲדַס הוּא וְכָשֵׁר. וְאֵין מְמַעֲטִין אוֹתָן בְּיוֹם טוֹב. דַּהֲוָה לֵיהּ מְתַקֵּן.

"Se sua ponta foi cortada é inválido" — mas a lei prática não segue a formulação simples desta mishná, e sim a opinião de Rabi Tarfon, que dirá adiante que mesmo que os três (lulav, hadas e aravá) estejam com a ponta cortada, são válidos. "Suas bagas" — um fruto que existe nele e se assemelha a uvas. "Mais numerosas que suas folhas é inválido" — isso só foi ensinado quanto às escuras ou vermelhas; mas as verdes são da mesma espécie do hadas, e é válido. "E não se pode diminuí-las em Yom Tov" — pois isso seria consertar o objeto.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Rashi, na Guemará, define brevemente os termos "romperam-se suas folhas" e "suas bagas", situando esta mishná no início da discussão talmúdica sobre o hadas.

Rashi · רַשִׁ״י
Comentário à Guemará, Sucá 32b
מַתְנִי׳ נִפְרְצוּ עָלָיו — נָשְׁרוּ. עֲנָבָיו — פְּרִי שֶׁבּוֹ שֶׁדּוֹמֶה לַעֲנָב.

"Mishná: suas folhas se romperam" — caíram. "Suas bagas" — o fruto que há nele, que se assemelha a uma uva.