Seder Kodashim · Massechet Chulin · Perek Alef · Mishná 2 de 7

A faca de mão, a pedra e o caniço; instrumentos que estrangulam em vez de cortar

הַשּׁוֹחֵט בְּמַגַּל יָד, בְּצוֹר, וּבְקָנֶה
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

O abate com foice de mão, pedra e caniço é válido; todos podem abater, sempre, com qualquer coisa, exceto instrumentos que estrangulam

O que abate com foice de mão, com pedra afiada, ou com caniço, seu abate é válido.A foice de mão tem duas bordas: uma lisa como uma faca comum, e outra serrilhada, cheia de reentrâncias. Com a borda serrilhada não se deve abater de antemão — receio de que se acabe usando a borda lisa incorretamente —, mas, se abateu com ela, o abate é válido a posteriori. O mesmo vale para a pedra afiada e o caniço: instrumentos improvisados, sem o gume contínuo de uma lâmina própria, mas capazes, ainda assim, de realizar um corte válido.

Todos podem abater, e sempre podem abater, e com qualquer coisa podem abater, exceto a foice de colheita, a serra, os dentes e a unha, porque eles estrangulam.“Todos podem abater” inclui aqui até o judeu transgressor de outros preceitos, desde que não seja idólatra nem profanador público do Shabat; “sempre” significa tanto de dia quanto de noite, à luz de uma tocha; “com qualquer coisa” inclui vidro ou qualquer lâmina cortante improvisada. Mas quatro instrumentos ficam de fora, por sua natureza física: a foice usada para colher cereais, a serra, dentes soltos e a unha ainda presa ao dedo — todos eles, em vez de cortar limpamente, rasgam e dilaceram por causa de suas reentrâncias, produzindo um estrangulamento que invalida o abate.

הַשּׁוֹחֵט בְּמַגַּל יָד, בְּצוֹר, וּבְקָנֶה, שְׁחִיטָתוֹ כְשֵׁרָה. הַכֹּל שׁוֹחֲטִין וּלְעוֹלָם שׁוֹחֲטִין, וּבַכֹּל שׁוֹחֲטִין, חוּץ מִמַּגַּל קָצִיר, וְהַמְּגֵרָה, וְהַשִּׁנַּיִם, וְהַצִּפֹּרֶן, מִפְּנֵי שֶׁהֵן חוֹנְקִין.
A disputa sobre a foice de colheita usada no sentido do seu movimento natural

O que abate com a foice de colheita, no sentido do seu movimento natural, Bet Shamai desqualificam, e Bet Hilel validam. E se as reentrâncias se alisaram, ela é como uma faca comum.Mesmo a foice de colheita, normalmente excluída por suas reentrâncias, tem seu caso-limite: quando usada exatamente no sentido em que naturalmente corta — puxada, e não empurrada contra o pescoço —, Bet Shamai ainda a desqualificam, receando que a técnica varie; Bet Hilel a validam, pois nesse sentido específico as reentrâncias não chegam a rasgar. E se, com o uso, as reentrâncias da foice já se desgastaram e ela se tornou lisa, ela deixa de ser uma foice de colheita para efeitos desta lei, e passa a ser tratada como uma faca comum, apta ao abate sem qualquer ressalva.

הַשּׁוֹחֵט בְּמַגַּל קָצִיר בְּדֶרֶךְ הֲלִיכָתָהּ, בֵּית שַׁמַּאי פּוֹסְלִין, וּבֵית הִלֵּל מַכְשִׁירִין. וְאִם הֶחֱלִיקוּ שִׁנֶּיהָ, הֲרֵי הִיא כְסַכִּין:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Chulin 1:2
השוחט במגל יד בצור ובקנה שחיטתו בשרה: השוחט במגל קציר בדרך הליכתה בית שמאי כו': מגל יד צדו אחת מגל וצדו אחת סכין והצד שהוא סכין הוא שאסור לשחוט בו לכתחלה גזירה שמא ישחוט בצד השני ואם שחט בו שחיטתו כשירה... ומה שאמר הכל שוחטין ואפילו ישראל מומר יש בו תנאים... האחד שלא יהא עובד עבודת כוכבים... והשני שלא יהא מחלל שבת בפרהסיא... ומה שאמר לעולם שוחטין. ביום ובלילה: ומה שאמר בכל שוחטין. ואפילו בזכוכית והדומה לו: ומה שאמר השינים אם היו שנים מחוברין אבל בשן אחד מותר לשחוט בו וכן בצפורן חתוכה מופרש מן היד מותר לשחוט בו: ומה שאמר בית הלל מכשירין רוצה לומר אינה מטמאה בנבלה אבל באיסור אכילה אין חולק עליו:

Rambam explica que a foice de mão tem um lado que é foice e outro que é como uma faca lisa; é o lado liso que é proibido usar de antemão — por decreto, receando que se acabe usando o outro lado — mas, se abateu com ele, o abate é válido. Sobre “todos abatem”: esclarece que isso inclui até o israelita transgressor, mas apenas sob duas condições — que não seja idólatra (pois quem transgride a idolatria é considerado transgressor de toda a Torá) e que não profane o Shabat publicamente (pois quem o faz é equiparado, para todos os efeitos, a um idólatra). “Sempre podem abater” significa tanto de dia quanto de noite; “com qualquer coisa podem abater” inclui até vidro e semelhantes. Quanto aos “dentes”, precisa que a desqualificação vale apenas quando são dois dentes unidos — um único dente é permitido — e o mesmo vale para uma unha já cortada e separada da mão, que também é permitida. E explica que “Bet Hilel validam” significa apenas que o abate feito assim não transmite impureza de carniça, mas quanto à proibição de comer a carne, ninguém discorda de que é proibida.

Bartenura · Chulin 1:2
מַגַּל יָד. יֵשׁ לָהּ שְׁתֵּי פִיּוֹת, הָאַחַת חֲלָקָה כַּסַּכִּין וְהָאַחַת יֵשׁ בָּהּ פְּגִימוֹת... הַכֹּל שׁוֹחֲטִים. לַאֲתוֹיֵי יִשְׂרָאֵל מוּמָר לַעֲבֵרָה אַחַת אוֹ אֲפִלּוּ לַעֲבֵרוֹת הַרְבֵּה, שֶׁמֻּתָּר לֶאֱכֹל מִשְּׁחִיטָתוֹ. וְהוּא שֶׁלֹּא יִהְיֶה מוּמָר לַעֲבוֹדָה זָרָה אוֹ מְחַלֵּל שַׁבָּתוֹת בְּפַרְהֶסְיָא... מַגַּל קָצִיר. שֶׁקּוֹצְרִים בָּהּ הַתְּבוּאָה. שֶׁפְּגִימוֹתֶיהָ נוֹטוֹת כֻּלָּן לְצַד אֶחָד בְּשִׁפּוּעַ: שֶׁהֵן חוֹנְקִין. שֶׁאֵין חוֹתְכִין, אֶלָּא קוֹרְעִין מֵחֲמַת הַפְּגִימוֹת:

Bartenura descreve a foice de mão como tendo duas bordas — uma lisa como uma faca, outra cheia de reentrâncias — e explica que no lado liso não se deve abater de antemão, por decreto, receando que se passe a abater no lado serrilhado. Sobre “todos podem abater”: precisa que isso vem incluir o israelita transgressor, mesmo que transgrida repetidamente, cuja carne é permitida — desde que não seja transgressor da idolatria nem profanador público do Shabat. E explica que a foice de colheita tem suas reentrâncias todas inclinadas para um só lado, em declive, e por isso “estrangulam”: não cortam limpamente, mas rasgam por causa das reentrâncias.

Perush — os Mefarshim · פֵּרוּשׁ הַמְּפָרְשִׁים

Rashi רש״י
Chulin 15b:7, sobre a Guemará desta mishná
מתני' במגל יד — רפש"א בלע"ז ויש לה שתי פיות האחת חלקה כסכין והאחת יש בה פגימות:

Rashi explica, sobre a abertura desta mishná: a foice de mão — chamada em francês antigo de “rapse” — tem duas bordas: uma lisa como uma faca comum, e outra com reentrâncias, sendo a distinção entre elas a base de toda a discussão da mishná sobre quando o abate com ela é válido de antemão e quando apenas a posteriori.