Talmud Yerushalmi · Massechet Terumot · Perek Heh · Halachá 3 (última do perek)
סְאָה תְרוּמָה שֶׁנָּפְלָה לְמֵאָה וּטְחָנָן וּפָחְתוּ

O seá de teruma que caiu em cem e foi moído — a redução, o refugo, e o encerramento do Perek Heh

Perek Heh, Halachá 3, no Talmud Yerushalmi, Massechet Terumot — encerramento do capítulo

Terceira e última halachá do Perek Heh de Massechet Terumot — capítulo com três halachot no total. A Mishná traz o seá de teruma que caiu em cem e foi moído, e diminuiu (o volume, na moagem): assim como diminuiu o chulin, assim diminuiu a teruma, e é permitido; o seá que caiu em menos de cem e foi moído, e aumentou: assim como aumentou o chulin, assim aumentou a teruma, e é proibido — a menos que se saiba que o trigo do chulin é melhor que o da teruma, caso em que é permitido; e o seá de teruma que caiu em menos de cem, e depois caiu ali chulin (para completar a proporção): se por engano, é permitido; se de propósito, é proibido. A guemará traz o ensinamento de que não somente quando a teruma diminuiu, mas mesmo quando só o chulin diminuiu e a teruma permaneceu íntegra, pode-se moer e permitir; o ensinamento de que o refugo da teruma não se soma à teruma para proibir o chulin, mas o refugo do chulin se soma ao chulin para fazer subir a teruma; a pergunta de Rabi Bibai sobre se o refugo da teruma se soma ao chulin para fazer subir a teruma, e a resposta a partir do ensinamento de Rav Huna sobre as cascas do proibido que se somam ao permitido; a regra de que, no seá caído em cem, não se extrai o joio e o refugo nele contidos, mas, no caído em menos de cem, extrai-se; e a mesma regra quanto à borra do vinho turvo caído no claro e do claro caído no turvo. Traz o ensinamento de que também se pode moer desde o início, segundo Rabi Yosei, que permite até reunir de propósito o joio para que suba em um e duzentos; a razão de Rabi Zeira, de que tal é o costume dos cohanim em suas casas; e a diferença prática quanto ao kilei hakerem (mistura proibida da videira), moído e permitido segundo Rabi Yosei, mas não segundo os sábios. Traz o ensinamento de Rabi Abahu em nome de Rabi Yochanan sobre todo proibido sobre o qual se acrescentou — por engano, permitido; de propósito, proibido —, a pergunta se isso não é já a própria Mishná, e a resposta de que a Mishná fala apenas de teruma, e daí se estende a regra a todas as demais coisas. E fecha com o ensinamento de Rabi Acha em nome de Rabi Yonatan sobre o preceito de dizer o que se pode fazer e de não dizer o que não se pode fazer; a máxima de Rabi Leazar de que, assim como é proibido purificar o impuro, é proibido impurificar o puro; o conselho de Rabi Abba bar Yaakov em nome de Rabi Yochanan, de que, na dúvida entre suspender e queimar, deve-se sempre correr atrás da queima, pois nada é mais caro na Torá que os touros e os bodes queimados; e a pergunta de Rabi Yosei sobre se se deriva uma coisa cujo preceito não é para isso de uma coisa cujo preceito é para isso. Massechet Terumot tem onze perakim; o Perek Heh tem três halachot ao todo. Com esta halachá, encerra-se por completo o Perek Heh de Massechet Terumot.

A Mishná · מַתְנִיתִין

סְאָה תְרוּמָה שֶׁנָּפְלָה לְמֵאָה וּטְחָנָן וּפָחְתוּ כְּשֵׁם שֶׁפָּחֲתוּ הַחוּלִין כֵּן פָּחֲתָה הַתְּרוּמָה וּמוּתָּר. סְאָה תְרוּמָה שֶׁנָּפְלָה לְפָחוֹת מִמֵּאָה וּטְחָנָן וְהוֹתִירוּ כְשֵׁם שֶׁהוֹתִירוּ הַחוּלִין כֵּן הוֹתִירָה הַתְּרוּמָה וְאָסוּר. אִם יָדוּעַ שֶׁחִיטִּין שֶׁל חוּלִין יָפוֹת מִשֶּׁל תְּרוּמָה מוּתָּר. סְאָה תְרוּמָה שֶׁנָּפְלָה לְפָחוֹת מִמֵּאָה וְאַחַר כָּךְ נָפְלוּ שָׁם חוּלִין אִם שׁוֹגֵג מוּתָּר אִם מֵזִיד אָסוּר.

Mishná: Um seá de teruma que caiu em cem seim de chulin, e foram moídos, e diminuíram (o volume total, na moagem): assim como diminuiu o chulin, assim diminuiu a teruma, e é permitido.

Um seá de teruma que caiu em menos de cem, e foram moídos, e aumentaram: assim como aumentou o chulin, assim aumentou a teruma, e é proibido. Se é sabido que o trigo do chulin é melhor (de qualidade superior) que o da teruma, é permitido.

Um seá de teruma que caiu em menos de cem, e depois caiu ali chulin (completando a proporção de cem): se por engano, é permitido; se de propósito, é proibido.

A Halachá · הֲלָכָה ג

01Não só quando a teruma diminuiu — mesmo quando só o chulin diminuiu, moer permite
Yerushalmi · Terumot 5:3
וְלֹא סוֹף דָּבָר שֶּׁפָּחֲתָה הַתְּרוּמָה אֶלָּא אֲפִילוּ פָּחֲתוּ חוּלִין וּתְרוּמָה בְעֵינָהּ טוֹחֵן וּמַתִּיר.

Halachá: E não é apenas quando a teruma diminuiu (na moagem, proporcionalmente ao chulin), mas mesmo que só o chulin tenha diminuído, e a teruma tenha permanecido íntegra (em seu volume original) — ele mói a teruma também e permite.

02O refugo da teruma não se soma para proibir, mas o do chulin se soma para fazer subir
Yerushalmi · Terumot 5:3
תַּנֵּי אֵין טִנּוֹפֶת שֶׁל תְּרוּמָה מִצְטָרֶפֶת עִם תְּרוּמָה לֶאֱסוֹר עַל הַחוּלִין. אֲבָל טִנּוֹפֶת שֶׁל חוּלִין מִצְטָרֶפֶת עִם הַחוּלִין לַעֲלוֹת אֶת הַתְּרוּמָה.

Foi ensinado: o refugo (sujeira, joio ou matéria estranha) da teruma não se soma com a teruma para proibir o chulin. Mas o refugo do chulin se soma com o chulin para fazer subir a teruma (isto é, conta a favor da proporção de cem).

03A pergunta de Rabi Bibai, e o ensinamento de Rav Huna sobre as cascas do proibido
Yerushalmi · Terumot 5:3
רִבִּי בִּיבַי בָּעֵי טִינּוֹפֶת שֶׁל תְּרוּמָה מָהוּ שֶׁתְּצָרֵף עִם הַחוּלִין לַעֲלוֹת אֶת הַתְּרוּמָה. מִן מַה דְאָמַר רַב הוּנָא קִילְפֵי אִיסּוּר מִצְטָרְפִין לְהֵיתֵר. הָדָא אָמְרָה טִינּוֹפֶת שֶׁל תְּרוּמָה מִצְטָרֶפֶת עִם הַחוּלִין לְהַעֲלוֹת אֵֶת הַתְּרוּמָה. רַב הוּנָא אָמַר קִילְפֵי אִיסּוּר מַעֲלִין אֶת הַהֵיתֵר.

Rabi Bibai perguntou: o refugo da teruma — qual é a lei quanto a se soma com o chulin para fazer subir a teruma? A partir do que disse Rav Huna: as cascas do proibido se somam com o permitido — isso ensina que o refugo da teruma se soma com o chulin para fazer subir a teruma. Rav Huna disse: as cascas do proibido fazem subir o permitido.

04O joio que se extrai ou não, e o mesmo quanto à borra do vinho turvo e claro
Yerushalmi · Terumot 5:3
סְאָה תְרוּמָה שֶׁנָּפְלָה לְמֵאָה אֵין אַתָּה מוֹצִיא זְוָנִין טִנּוֹפֶת שֶׁבָּהּ. לְפָחוֹת מִמֵּאָה אַתָּה מוֹצִיא זְוָנִין טִנּוֹפֶת שֶׁבָּהּ. וְכֵן לוֹג יַיִן צָלוּל שֶׁנָּפַל לְמֵאָה לוֹג יַיִן עָכוֹר אֵין אַתְּ מוֹצִיא שְׁמָרִין שֶׁבּוֹ. לוֹג יַיִן עָכוֹר שֶׁנָּפַל לְמֵאָה לוֹג יַיִן צָלוּל אַתְּ מוֹצִיא שְׁמָרִין שֶׁבּוֹ.

Um seá de teruma que caiu em cem: não extrais o joio e o refugo que há nele (contam como parte da teruma). Em menos de cem: extrais o joio e o refugo que há nele. E do mesmo modo, um log de vinho claro que caiu em cem login de vinho turvo: não extrais a borra que há nele. Um log de vinho turvo que caiu em cem login de vinho claro: extrais a borra que há nele.

05Moer desde o início, segundo Rabi Yosei; a razão de Rabi Zeira; e o kilei hakerem
Yerushalmi · Terumot 5:3
תַּנֵּי אַף טוֹחֵן הוּא בַּתְּחִילָּה וּמַתִּיר. מַתְנִיתָא דְּרִבִּי יוֹסֵי דְּרִבִּי יוֹסֵי אָמַר אַף יִתְכַּוֵּין וְיִלְקוֹט וְיַעֲלֶה בְאֶחָד וּמָאתַיִם. אָמַר רִבִּי זְעִירָא שֶׁכֵּן דֶּרֶךְ כֹּהֲנִים לִהְיוֹת טוֹחֲנִין מְדוּמָּע בְּבָתֵּיהֶן. מַה נְפַק מִבֵּינֵיהוֹן. כִּלְאֵי הַכֶּרֶם עַל דַּעְתֵּיהּ דְּרִבִּי יוֹסֵי טוֹחֵן וּמַתִּיר. עַל דַּעְתְּהוֹן דְּרַבָּנִין אֵינוֹ טוֹחֵן וּמַתִּיר.

Foi ensinado: pode-se até moer desde o início e permitir. Esta é a opinião de Rabi Yosei, pois Rabi Yosei disse: pode-se até ter a intenção e reunir (o joio de propósito), e sobe em um e duzentos.

Disse Rabi Zeira: pois tal é o costume dos cohanim, de moer o medumá (mistura de teruma e chulin) em suas casas. Qual é a diferença prática entre eles (Rabi Yosei e os sábios)? O kilei hakerem (mistura proibida de cereais na videira): na opinião de Rabi Yosei, mói e permite; na opinião dos sábios, não mói e permite.

06Rabi Abahu em nome de Rabi Yochanan — todo proibido acrescentado, e a extensão a todas as coisas
Yerushalmi · Terumot 5:3
רִבִּי אַבָּהוּ בְשֵׁם רִבִּי יוֹחָנָן. כָּל הָאִיסּוּרִין שֶׁרִיבָה עֲלֵיהֶן בְּשוֹגֵג מוּתָּר וּבְמֵזִיד אָסוּר. וְלֹא מַתְנִיתָא הִיא. בְּשׁוֹגֵג מוּתָּר וּבְמֵזִיד אָסוּר. מַתְנִיתָא בִּתְרוּמָה. אָתָה מֵימוֹר לָךְ אֲפִילוּ שְׁאָר כָּל הַדְּבָרִים.

Rabi Abahu em nome de Rabi Yochanan: todo proibido sobre o qual se acrescentou (chulin, para completar a proporção) — se por engano, é permitido; se de propósito, é proibido. Mas não é isso a própria Mishná — "se por engano, é permitido, se de propósito, é proibido"? A Mishná fala apenas de teruma; tu dizes a ti mesmo que a regra se estende até mesmo a todas as demais coisas.

07Dizer e não dizer; não purificar o impuro nem impurificar o puro; e sempre correr atrás da queima
Yerushalmi · Terumot 5:3
רִבִּי אָחָא בְשֵׁם רִבִּי יוֹנָתָן כְּשֵׁם שֶׁמִּצְוָה לוֹמַר עַל דָּבָר שֶׁהוּא נַעֲשֶׂה. כָּךְ מִצְוָה שֶׁלֹּא לוֹמַר עַל דָּבָר שֶׁאֵינוֹ נַעֲשֶׂה. אָמַר רִבִּי לָעְזָר כְּשֵׁם שֶׁאָסוּר לְטָהֵר אֶת הַטָּמֵא כָּךְ אָסוּר לְטַמֵּא אֶת הַטָּהוֹר. אָמַר רִבִּי אָבָּא בַּר יַעֲקֹב בְּשֵׁם רִבִּי יוֹחָנָן אִם בָּאָת הֲלָכָה תַחַת יָדָךְ וְאֵי אַתָּה יוֹדֵעַ אִם לִתְלוֹת אִם לִשְׂרוֹף. לְעוֹלָם הֲוֵי רָץ אַחַר הַשְּׂרֵיפָה יוֹתֵר מִן הַתְּלִיָיה. שֶׁאֵין לְךָ חָבִיב בַּתּוֹרָה יוֹתֵר מִפָּרִים הַנִּשְׂרָפִים וּשְׂעִירִים הַנִּשְׂרָפִים וְהֵן בִּשְׂרֵיפָה. רִבִּי יוֹסֵי בָּעֵי דָּנִין דָּבָר שֶׁאֵין מִצְוָתוֹ לְכֵן מִדָּבָר שֶׁמִּצְוָתוֹ לְכֵן.

Rabi Acha em nome de Rabi Yonatan: assim como é preceito dizer sobre uma coisa que pode ser feita (que é permitida), assim é preceito não dizer sobre uma coisa que não pode ser feita (que é proibida).

Disse Rabi Leazar: assim como é proibido purificar o impuro, assim é proibido impurificar o puro.

Disse Rabi Abba bar Yaakov em nome de Rabi Yochanan: se uma halachá vier a tuas mãos, e não souberes se deves suspendê-la (deixá-la em dúvida) ou queimá-la — corre sempre atrás da queima mais que da suspensão. Pois nada te é mais caro na Torá que os touros queimados e os bodes queimados, e eles são tratados pela queima.

Rabi Yosei perguntou: derivamos uma coisa cujo preceito não é para isto de uma coisa cujo preceito é para isto?

Nota

Esta é a terceira e última halachá do Perek Heh de Massechet Terumot. A Mishná traz o seá de teruma que caiu em cem e foi moído e diminuiu, permitido; o seá que caiu em menos de cem e foi moído e aumentou, proibido — salvo quando se sabe que o trigo do chulin é melhor que o da teruma; e o seá que caiu em menos de cem, seguido de chulin caído por engano ou de propósito.

A guemará traz o ensinamento de que também quando só o chulin diminuiu na moagem, e a teruma permaneceu íntegra, pode-se moer e permitir; o ensinamento sobre o refugo da teruma e do chulin; a pergunta de Rabi Bibai e o ensinamento de Rav Huna sobre as cascas do proibido que se somam ao permitido; a regra do joio e da borra do vinho, extraídos ou não conforme a proporção; o ensinamento de que se pode moer desde o início, segundo Rabi Yosei, a razão de Rabi Zeira, e a diferença quanto ao kilei hakerem; o ensinamento de Rabi Abahu em nome de Rabi Yochanan sobre todo proibido acrescentado, estendido a todas as coisas; e fecha com o ensinamento de Rabi Acha sobre dizer e não dizer, a máxima de Rabi Leazar sobre não purificar o impuro nem impurificar o puro, o conselho de Rabi Abba bar Yaakov de sempre correr atrás da queima, e a pergunta de Rabi Yosei — sem paralelo temático genuíno no Talmud Bavli, Massechet Shabat.

Com esta halachá, encerra-se por completo o Perek Heh de Massechet Terumot.